اختصاصی «عصرخودرو»
به گزارش پایگاه خبری «عصر خودرو»، امروزه نیز عمده توجه علاقهمندان و مجموعهداران خودروهای کلاسیک ایران به محصولات آمریکایی جلب و همین امر موجب بازسازی و نجات شماری از اتومبیلهای ارزشمندی شده است که حتی در سطح جهانی هم حرفهای زیادی برای گفتن دارند. در این مطلب به معرفی گوشهای از ویژگیهای تنها ماستنگ شلبی GT۳۵۰ ایران خواهیم پرداخت.
جوانی از دالاس!
کارول شلبی، رانندهای که به علت نارساییهای قلبی مجبور به خداحافظی از دنیای مسابقات شده بود، رویای تولید اتومبیل اسپرتی تحت نام و برند خود را در سر داشت. اولین همکاری شلبی و فورد به سال ۱۹۶۲ برمیگردد. وی توانست با خریداری امتیاز استفاده از بدنه و شاسی رودستر انگلیسی
AC Ace و ترکیب آن با پیشرانههای ۸ سیلندر فورد، هیولایی سبکوزن و بسیار سریع تولید کند. موفقیت همچنان ادامه داشت و تیم Shelby American توانست با دیتونا کوپه و GT۴۰ به رقابتهای لومان بازگشته و مقام قهرمانی را برای چندین سال پیاپی تصاحب کند. عرضه ماستنگ در اواسط ۱۹۶۴ به عنوان خودرویی ۲+۲ با طراحی زیبا، قیمت مناسب و پتانسیل حرکتی بالا آغاز شد و توانست در مدت زمان کوتاهی بهراحتی از مرز فروش یک میلیون دستگاه عبور کند. ماستنگ در سه نوع اتاق کانورتیبل، کوپه هاردتاپ و کوپه فستبک بهراحتی قشر جوان بازار را تحت تاثیر خود قرار داده و کلاس نوپای پونیکار را که پیش از این توسط پلیموث باراکودا تعریف شده بود، به نام خودش ثبت کند. شلبی بیدرنگ تصمیم خود مبنی بر عرضه انبوه نسخهای خاص از ماستنگ را با مدیران فورد در میان گذاشت. در طی جلسهای در ساختمان اصلی Shelby American برای انتخاب نام این محصول جدید، او از حاضران پرسید فاصله آنجا تا نزدیکترین نمایندگی فروش چقدر است؟ جواب مسافت تقریبی ۳۵۰ یارد بود و ماستنگهای تقویت شده GT۳۵۰ نام گرفتند. در فاصله ۲ سال، در ۱۹۶۷، نسخه GT۵۰۰ نیز با پیشرانه بزرگتر ۴۲۸ اینچ مکعبی به این سری اضافه شد. همزمان با تغییرات هرساله ماستنگ، گونههای شلبی نیز تا توقف تولید در ۱۹۷۱ دچار دگرگونیهای گوناگون فنی و ظاهری شدند.
ورود مارها به ایران!
واردات گونههای مختلف ماستنگ به ایران، بلافاصله پس از موفقیت جهانی این مدل آغاز شد و اسب آمریکایی توانست فروش نسبتا خوبی را کسب کند. امروزه نیز ازدیاد قابل توجه گونههای مختلف ماستنگ نسبت به دیگر تولیدات فورد در بین علاقهمندان ایرانی، سندی بر این ادعاست. طبق نقل قولهای موثق، دستکم ۴ دستگاه از ماستنگهای شلبی تولیدشده در سال ۱۹۶۹ توانستند به ایران راه پیدا کنند که در این بین سرنوشت دو نمونه نامعلوم است. خودرو سوم که یک GT۵۰۰ قرمزرنگ بوده است، در اصفهان قربانی اسقاط شده و GT۳۵۰ موردبحث، تنها بازمانده از این گروه به شمار میآید؛ خودرویی آبیرنگ از گونه اسپرتروف با ویننامبر ۹F۰۲M۴۸۲۳۰۱ که در روز نخست فوریه ۱۹۶۹ به کارگاه Shelby American سفارش و در فاصله تنها ۵ روز، از خط تولید خارج شد. قیمت پایه GT۳۵۰ برای نمونه اسپرتروف ۴۴۳۴ و برای نسخه کانورتیبل نیز ۴۷۵۳ دلار ذکر شده است؛ خودرویی ارزشمند که امروزه برچسب قیمت آن در بازار جهانی تا بیش از ۱۵۰ هزار دلار نیز میرسد. این GT۳۵۰ که سیصد و یکمین نمونه تولیدشده در این سال محسوب میشود، پس از ۴ماه استفاده به عنوان خودرو تست شلبی، راهی نمایندگی فروش شرکت در مینهسوتا و سپس نیویورک شد. مالک اولیه پس از دریافت اتومبیل نسبت به حذف خطکشیهای آن اقدام کرد و این کبرا در فاصله کمی در همان سال به مقصد ایران بارگیری شد. این خودرو در سالهای پیش از انقلاب اسلامی توسط مالکان زیادی خریداری و مورد استفاده روزمره قرار گرفت. در میان این افراد شاید اشاره به شخصی آمریکایی و مالک وقت شرکت کفش بلا، آقای عمید حضور نیز میتواند جالب توجه باشد. دماغه خودرو طی تصادفی در همین دوران دچار آسیب شدید میشود و با آغاز دهه۶۰، شلبی در یکی از محلههای تهران به خواب میرود.
بازگشت به اوج!
آقای امیرحسین باقری، ریاست محترم کلوپ ماستنگ ایران، در سال ۱۳۹۲ این اتومبیل را از یک مجموعهدار شناختهشده خریداری و طی پروسهای تقریبا سهساله اقدام به بازسازی حرفهای آن بر اساس دقیقترین مشخصات اولیه میکند. تمامی قطعات فنی و تزیینی شلبی طبق اطلاعات موثق اولیه، از آمریکا خریداری شده و خودرو به منزل مالک کنونی منتقل میشود. اطلاعات حیاتی لازم برای بازسازی از طریق کلوپهای مالکان شلبی در جهان دریافت و موتور و متعلقات فنی نیز به دقیقترین شکل ممکن احیا شدند. کمیاببودن بخش اعظمی از قطعات و دشواری مونتاژ آنها طبق اصول اولیه، بر دشوار بودن این فرآیند میافزود. این خودرو پس از تکمیل پروسه بازسازی طی مراسمی با حضور اعضای کلوپ ماستنگ ایران مورد رونمایی قرار گرفت و در نمایشگاه بینالمللی اتومبیل تهران نیز به نمایش عموم درآمد. نکتهای که این شلبی را از بسیاری اتومبیلهای کلاسیک بازسازی شده دیگر، متمایز میکند، تاکید بر بازسازی اصولی آن طبق شماره شاسی و مشخصات اولیه آن در زمان تولید است.
ملاقات با اسطوره!
به لطف مالک محترم این اتومبیل، فرصتی برایمان فراهم شد تا از نزدیک این شاهکار را مورد بررسی قرار دهیم. اولین نکته در برخورد اول، کیفیت بینظیر رنگ بدنه و بازگشت خطکشیهای زرد روی بدنه است. رنگ بدنه Gulfstream Aqua Blue (کد F) از میان ۱۱ گزینه انتخابی برگزیده شده است. دماغه کرومی که در سالهای قبل در تصادفی از بین رفته بود، دوباره به جای خود بازگشته است. سه ورودی هوای مسابقهای NACA روی کاپوت سبکوزن فایبرگلاسی قرار گرفته و نوشته GT۳۵۰ در دو طرف گلگیرهای جلو نقش بسته است. در دو طرف جلوپنجره نشان کبرا و آرم معرف نام مالک که در خودروهای دیگر کلکسیون ایشان نیز دیده میشود، جلب توجه میکند. شیشه عقب شیبدار موسوم به فستبک با شیبی ملایم به سمت پایین رفته و به صندوق عقب میپیوندد. چراغ ترمزهای یکتکه و عریض توسط قاب کرومی به شش قسمت تقسیم شدهاند که در هنگام ترمزگیری و زدن راهنما، به ترتیب روشن میشوند. در قسمت میانی دو خروجی اگزوز زیبای مستطیلشکل مشاهده میشود. رینگهای اوریجینال ۱۵ اینچ شلبی درون تایرهای گودیر سری پلیگلاس G۶۰ که امروزه تنها به سفارش مستقیم مشتری ساخته میشوند، قرار دارند.
تودوزی سفیدرنگ (کد W۳) در ترکیب با داشبورد مشکی و متعلقات طرح چوب، کنتراست زیبایی را در کابین ایجاد کرده است. داشبورد از دو بخش متقارن تشکیل شده و ساعت آنالوگ قرارگرفته در سمت راست، به جذابیت طراحی میافزاید. دسترسی به تنظیمات سیستم تهویه، نور کابین و چراغهای مهشکن از کنسول وسط امکانپذیر است. با جمعکردن صندلی ردیف عقب، میتوانید به یک فضای بار بسیار کاربردی دسترسی داشته باشید. یکی از جذابترین جزئیات داخل کابین شلبی نیز کمربندهای ایمنی جالب و رولکیج فابریک آن هستند.
در محفظه موتور، بلوک ۸ سیلندر ۳۵۱ اینچ مکعب (۸/۵ لیتری) Windsor قرار گرفته است. ضریب کمپرس پیشرانه ۱۰.۷:۱ بوده و سوخترسانی به آن توسط کاربراتور چهاردهانه اتولایت با ورودی ۴۷۰cfm صورت میگیرد. وزن خالص GT۳۵۰ به لطف بهرهگیری از قطعات فایبرگلاس در ساخت بدنه، از ۱۶۳۲ کیلوگرم فراتر نمیرود. ترمزهای دیسکی سفارشی نیز در قسمت جلو کمک شایانی به توقف هرچه سریعتر آن میکنند.
این پیشرانه قدرتمند طبق مشخصات کمپانی، به ترتیب حداکثر قدرت و گشتاور ۲۹۰ اسببخار و ۵۲۱ نیوتنمتر گشتاور را در دورهای ۴۸۰۰ و ۳۲۰۰ تولید میکند. این نیرو توسط گیربکس اتوماتیک ۳سرعته آپشنال C-۴ به محور عقب منتقل میشود و موجبات ثبت زمان صفر تا ۱۰۰ کمتر از ۶.۳ ثانیه و حداکثر سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت را فراهم میکند.
امروز اهمیت تاریخی این خودرو به علت نابودی و یا خروج نمونههای مشابه از کشور، دوچندان شده و بیشک میتوان آن را از سرمایههای کلاسیک پرافتخار ایران به شمار آورد. در پایان لازم میدانیم تا از تلاش روزافزون مالک شلبی و ریاست محترم کمیته کلاسیک، جناب آقای امیر باقری به جهت حفظ و صیانت از خودروهای کلاسیک و همکاری با خودرو امروز تشکر به عمل آوریم.
نویسنده: سید امیرحسین شکوهی
عکس: روزبه نوروزیان
ارسال نظر
پس از بررسی تحریریه منتشر میشود.