به گزارش پایگاه خبری «عصر خودرو»، در این مطلب ضمن بررسی شرایط یک لیزینگ واقعی در مقیاس جهانی بررسی خواهیم کرد که با سود بانکی ایران اگر این طرح اجرا شود، آیا برای مشتریان بهصرفه خواهد بود یا خیر؟
شاید تصور کنید طرحهای لیزینگ یا فروش خودروسازان خارجی از زمین تا آسمان با طرحهای خودروسازان ایرانی و شرکتهای ایرانی تفاوت دارد و به جای پیشپرداخت ۳۰ میلیونتومانی برای یک خودرو ۵۰ میلیونی و اقساط ۱۲ ماهه با بهرههای بالا میتوانید در شرایط ایدهآل و مانند خارجیها(!) خودروتان را بدون هیچ هزینهای تحویل بگیرید و فقط ماهی ۱۰۰هزار تومان به عنوان قسط بپردازید اما این شرایط قطعا در هیچ شرایط اقتصادی بابمیل شرکتهای خودرویی و فروشندگان نخواهد بود؛ چراکه در پس این طرحها محاسبات عجیبی قرار گرفته که پیچیدگی آنها محل کسب درآمد بسیاری از دلالان خودرو در خارج از ایران است.
لیزینگ واقعی چیست و چگونه میتوان یک خودرو «لیز» کرد؟
فروش خودرو به صورت لیزینگی توسط شرکتهای فعال در این حوزه در ایران را فراموش کنید. کلمه Lease در زبان انگلیسی به معنای اجاره است و وقتی شما یک خودرو را Lease میکنید، بدان معناست که طی قراردادی با فروشنده، آن خودرو را برای مدتی معین و برای کارکردی مشخص اجاره میکنید لذا در طول دورهای که خودرو در اختیار شماست، شما مالک آن به حساب نمیآیید اما باید هزینه اجاره آن را بپردازید. پس از پایان دوره اجاره بر اساس قرارداد شرکت اجارهدهنده به شما اعلام میکند که آیا قصد خرید خودرو زیر پایتان را دارید و یا میخواهید آن را به شرکت لیزینگ پس دهید. شرکت لیزینگ در ابتدای مراحل اجارهدادن خودرو به شما یک قیمت برای پایان دوره اجاره تعیین میکند. برای مثال با توجه به شرایط اقتصادی به شما میگوید که این خودرو ۵۰ میلیونتومانی در طول یک قرارداد ۲ساله قیمتش به ۳۰ میلیونتومان در بازار خواهد رسید. در این شرایط شما میمانید و شرکت اجارهدهنده خودرو و ۲۰ میلیونتومان قیمت باقیمانده خودرو. اگر قرارداد شما ۴۸ ماهه باشد، ماهانه ۸۳۳.۳۳۳ تومان هزینه قسط شما میشود تا ۲۰ میلیونتومان افت قیمت خودرو طی ۲ سال مالکیت را بپردازید اما داستان به همینجا ختم نمیشود، چراکه در هر کشور با توجه به شرایط اقتصادی، بحرانهای اقتصادی، تورم، سود و بهره بانکی و… شرکت اجارهدهنده خودرو علاوه بر اصل پول، سود سالانهای را از شما طلب میکند، این رقم در آمریکای شمالی معمولا بین ۲.۵ تا ۷ درصد متغیر است که با تغییراتی به «عامل پولی»(Money Factor) (= سود سالانه تقسیم بر ۲۴۰۰) تبدیل میشود و در ترکیب «قیمتخودرو + قیمتپیشبینیشده بعد از اتمام قرارداد(Residual Value)»ضرب میشود تا به اقساطی تبدیل میشود که به قسط معمولی پول یعنی همان ۸۳۳.۳۳۳ تومان اضافه خواهد شد؛ این مبلغ در حقیقت هزینه استفاده از وام خودرو در دوره اجاره است. در این شرایط برای مثال اگر یک خودرو ۴۰هزاردلار قیمت داشته باشد و قیمت آن بعد از قرارداد ۳۶ ماهه ۲۰ هزار دلار تخمین زده شود، با سود سالانه وام ۷.۲ درصد، قسط ماهانه برای اجاره آن بدون پیشپرداخت ۷۳۵.۵۵ دلار خواهد شد و در نهایت بعد از ۳ سال شما برای اجاره یک خودرو ۴۰هزار دلاری حدود ۲۶هزار دلار بها پرداخت کردهاید اما مالک آن نخواهید بود مگر با پرداخت هزینه «پیشبینی شده بعد از ۳ سال استفاده» که در این طرح ۲۰هزار دلار است (این هزینه را شرکت اجارهدهنده در ابتدای قرارداد با شما طی میکند). در این شرایط شما باید به سراغ بازار بروید و ببینید که خودرو شما در بازار چه قیمتی دارد. اگر قیمت خودرو شما در بازار ارزانتر از ۲۰هزار دلار بود، میتوانید خودروتان را بعد از ۳ سال استفاده به شرکت اجارهدهنده پس دهید اما اگر قیمت خودرو شما در بازار بعد از ۳ سال کارکرد بیش از ۲۰هزار دلار بود، شما میتوانید خودروتان را با پرداخت ۲۰هزار دلار از شرکت اجارهدهنده بخرید و از بازار جلو بیفتید.
چرا لیزینگ با این شرایط در ایران به صرفه نیست؟
یکی از مهمترین مزیتهای لیزینگ خودرو در کشورهای خارجی به خصوص در آمریکای شمالی ثبات اقتصادی، وجود وامها با بهرههای بسیار کم، عدم دریافت پیشپرداخت زیاد از مشتریان و یا فروش خودرو حتی بدون پیشپرداخت در شرایط بحرانی است. این طرح البته معایبی هم دارد که در نهایت به برخی مزایا میچربد اما با وجود تمام این مزایا هنوز هم حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از مردم آمریکای شمالی به سراغ اجاره خودرو یا لیزینگ میروند و این رقم در آلمان برای ۲خودروساز حدود ۵۰ درصد مشتریان را شامل میشود که عمدتا در شرایط بحرانی ۲ شرکت و شرایط فوقالعاده استثنایی لیزینگ به سراغ این طرح آمدهاند. مشتریان طرح لیزینگ در طول دوره سوارشدن به خودرو مالک آن نیستند، نمیتوانند تغییری روی خودرو (بدنه و تجهیزات) ایجاد کنند، نمیتوانند آن را بفروشند و باید بهرههای بانکی بیشتری از وامهای معمول را برای پرداخت اقساط بپردازند و همانطور که در مثال بالا گفته شد، اجاره یک خودرو به مدت ۳ سال و سپس تملک آن حدود ۶ هزار دلار هزینه بیشتر پیش روی مشتری قرار میدهد که با تبدیل آن با نرخ روز ارز حدود ۱۸میلیونتومان میشود که آن هم با سود حدود ۷ درصدی وام محاسبه شده است. حال تصور کنید این طرح در ایران به اجرا درآید. اولین مشکل شرایط اقتصادی، تورم و سود بانکی است که موجب میشود سود سالانه که شرکتهای لیزینگ از مشتریان دریافت میکنند، رقمی بیش از سود بانک روی وامها باشد مگر آنکه بانکها به کمک مردم بیایند و با تخصیص بودجه از سوی دولت، وام با بهره کم در اختیار شرکتها و مردم قرار دهند تا چنین طرحی در ایران نیز قابل اجرا باشد.
برای مثال اگر یک هیوندای سوناتا YF با قیمت ۱۴۰ میلیون تومان را در نظر بگیرید و بخواهید آن را با شرایط لیزینگ در ایران اجاره کنید، باید طبق مراحل نمادین زیر پیش بروید :
این خودرو پس از ۲۴ ماه یا ۲ سال حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان در شرایط فعلی بازار افت قیمت دارد. لذا قیمتی که از سوی شرکت برای پایان دوره اجاره تعیین میشود حدود ۱۱۵ میلیون تومان خواهد بود.
با تعیین ۲۵ میلیون تومان مابهالتفاوت شما در طول ۲ ساله اجاره خودرو ملزم به پرداخت ماهانه ۱.۰۴۱.۰۰۰تومان قسط خواهید بود.
اگر سود سالانه وام را حدود ۲۱ درصد در نظر بگیریم، عامل پول(Money Factor) معادل ۰.۰۰۸۷۵ خواهد شد که باید در (۱۴۰میلیونتومان قیمت خودرو+ ۱۱۵میلیونتومان قیمت تعیین شده خودرو بعد از اتمام قرار داد) ضرب شود که معادل ۲.۲۳۱.۲۵۰میلیونتومان میشود. این هزینه اقساط را نیز باید به اقساط ۱.۰۴۱.۰۰۰ اضافه کنید و ماهانه ۳.۲۷۲.۲۵۰ هزار تومان بپردازید.
با پرداخت این اقساط هزینه اجاره یک دستگاه سوناتا YF طی ۲۴ ماه حدود ۷۸.۵۳۴.۰۰۰تومان خواهد شد؛ یعنی ۲.۸۵۲. حدود ۵۳ میلیونتومان بیش از هزینه ۲۵ میلیونی افت قیمت خودرو طی ۲ سال استفاده.
در طول این دوره با نرخ روز بیمه باید حدود ۲ میلیونتومان سالانه هزینه بیمه بدنه یک دستگاه سوناتا YF بکنید.(۲ سال حدود ۴ میلیونتومان)
حدود ۹۰۰هزار تومان به صورت سالانه نیز هزینه بیمه شخص ثالث شما خواهد بود.(۲ سال معادل حدود ۱.۸میلیونتومان)
در طول دوره قرارداد با شرکت اجارهدهنده تعیین میشود که کارکرد خودرو سالانه به چه سقفی میتواند برسد. این رقم برای قرارداد خودروها در آمریکای شمالی حدود حداکثر ۲۰هزار کیلومتر در سال است که در صورت تعدی از آن اجارهکننده مشمول جریمهای میشود که در قرارداد مقدار آن به ازای هر کیلومتر کارکرد بیشتر ذکر شده است.
حال پایان قرارداد ۲۴ ماهه اجاره شما فرا رسیده است. نوبت به قیمت پیشبینی شده ۱۱۵ میلیونتومان میرسد که به نوعی قمار شرکت اجارهدهنده است. اگر قیمت خودرو شما بعد از ۲ سال کارکرد در بازار کمتر از ۱۱۵ میلیونتومان باشد بدان معنی است که اگر ۱۱۵ میلیونتومان طی شده را به شرکت بپردازید و مالک خودرو شوید یک قدم از بازار عقب خواهید افتاد و علاوه بر سودی که در دوران اجاره پرداختهاید باز هم متحمل ضرر خواهید شد اما راه حل دیگر شما آن است که به سراغ یک خودرو جدید از همان شرکت لیزینگ یا اجارهدهنده بروید و بدون پرداخت ۱۱۵ میلیونتومان باقیمانده با یک قرارداد جدید یک خودرو جدید انتخاب کنید و باز هم همین مراحل اجاره را طی کنید.
مطمئنا محاسبه قیمت اجاره یک خودرو و مالکیت آن پس از اتمام دوره اجاره با سود کشورهای دیگر کاملا منطقی و ایدهآل به نظر میرسد اما این رقم با سود بانکی ایران به هیچوجه بهصرفه نیست به خصوص آنکه حتی با خرید خودرو از طریق شرکتهای لیزینگی فعلی کشور که تعریفی نزدیک به لیزینگهای جهانی ندارند، منجر به رقم منطقیتری میشود لذا اجرای طرح lease یا اجاره خودرو در ایران تنها با دریافت پیشپرداخت میتواند به طرحهای خارجی شباهت پیدا کند که در نهایت باز هم نمیتواند بهصرفه و اقتصادی باشد.
برای آگاهی از تازه های جهان خودرو، جدیدترین قیمت ها و بازار خودرو ایران اینستاگرام خودرو امروز را دنبال کنید و جهت دریافت آخرین اخبار از طریق تلگرام به کانال اختصاصی عصر خودرو (https://telegram.me/asrekhodro ) بپیوندید. برای دریافت آخرین نسخه از نرم افزار تلگرام اینجا را کلیک کنید.
ارسال نظر
پس از بررسی تحریریه منتشر میشود.