بُعد هفتم

به گزارش پایگاه خبری «عصر خودرو»، سال ۱۹۷۷ ب‌ام‌و اولین سری ۷ را تحت مدل ۱۹۷۸ به بازار عرضه کرد. هدف ب‌ام‌و از این سری جدید، کاملا مشخص بود: ساخت سدان ۴ درب لوکس و عملکردمحوری که رانندگی درگیر‌کننده و لذت‌بخشی نیز داشته باشد. در برخی بازار‌ها همچون آمریکای شمالی، مدل پایه سری ۷ نسل یک (با کُد اتاق E۲۳) مدل ۷۳۳i بود که از نسخه ۳.۲ لیتری موتور ۶ سیلندر خطی تحسین‌شده ب‌ام‌و نیرو می‌گرفت. خروجی ۱۷۷ اسب‌بخاری این پیشرانه، با حداکثر گشتاور ۲۶۶ نیوتن‌متر، برای آن روز‌ها، بسیار چشمگیر بود. برای مجموعه انتقال قدرت نیز در کنار گیربکس ۴ سرعته دستی استاندارد، آپشن ۳ سرعته اتومات در نظر گرفته شده بود که با ۵۳۰ دلار هزینه بیشتر‌ روی خودرو قابل نصب بود.

کوسه در کنار نهنگ
اولین سری ۷ در بسیاری از عناصر طراحی، با آنچه که پاول براک در سری‌های ۳، ۵ و ۶ پیش از این سری معرفی کرده بود، مشترک بود مثل فرم پوزه کوسه در رُخ جلو با جلوپنجره کُلیوی‌شکل مشخص ب‌ام‌و، خم‌ هافمِیستر در ستون C، یا لبه شیب‌خورده به سمت پایین انتهای درب صندوق بار. در واقع این استایل کلاسیکی است که تقریبا همه آن را مترادف با یک ب‌ام‌و می‌دانند. ژست سری ۷ اگرچه امروز در برابر رقبای اصلی از جمله مرسدس-بنز S کلاس، ساده و محافظه‌کار لقب می‌گیرد اما در آن زمان، دینامیک و اسپرتی قلمداد می‌شد.
حتما انتظار دارید ۷۳۳i کلاسیک مدل ۱۹۷۸، در کنار ۷۵۰i xDrive مدل ۲۰۱۶، ژست یک کوتوله را داشته باشد. روی کاغذ هم این خودرو از هر نظر کوچک‌تر از مدل ۲۰۱۶ است و روی دو محور با تقریبا نیم متر فاصله کمتر سوار است. اما این دو کنار هم که قرار می‌گیرند، تفاوت ابعادی آنقدر که انتظار می‌رود، به چشم نمی‌آید. شاید هم این یک فریب بصری است. در هر حالت اما سری ۷ نسل یک، خودرو خوش‌چهره‌تری است و خطوطش، زاده سادگی و کاربردپذیری هستند. نه اینکه بخواهیم نسل فعلی را زشت لقب بدهیم، اما زیادی پُف‌کرده و حتی بدقواره جلوه می‌کند، برخلاف نسل یک که استایلی تیز و برازنده دارد.

از عملکردگرایی محض تا اوج تجمل‌گرایی
داخل ۷۳۳i، فرم کاملا تابع عملکرد است. تقریبا همه سطوح در کابین این ب‌ام‌و کلاسیک، به رنگ سیاه هستند و اگرچه متریال، کیفیت بالایی دارند اما از نظر لذت بصری، تلاش آنچنانی در فرم دادن به آن به چشم نمی‌آید. تنها رگه‌های تجمل نیز محدود شده به تریم چوبی مات رودری‌ها و دسته‌دنده چوبی. جالب‌ترین فناوری به کار رفته در این محیط، BMW Check Control تعبیه شده در سمت چپ فرمان است؛ پانل کوچکی برگرفته از سری ۶ که با فشار یک دکمه، گزارشی از وضعیت عملکرد بخش‌های حیاتی از جمله لنت‌های ترمز، سطح سیالات و چراغ‌های عقب ارائه می‌دهد. صندلی‌ها بلند، فنری و راحت هستند اما مناسب سواری گرفتن‌های تهاجمی نیستند. تنها مولفه رفاهی در نظر گرفته شده برای سرنشینان عقب نیز جاسیگاری‌های تعبیه شده در رودری‌ها هستند. اگرچه این قسمت، فضای پا و سر کافی برای سرنشینان دارد اما قطعا صندلی راننده، تنها موقعیت کابین ۷۳۳i است که دوست خواهید داشت در آن مستقر باشید.
در مورد ۷۶۰i اما انتخاب برای موقعیت نشیمن به این سادگی نیست، مخصوصا در مورد خودرو حاضر در این مقایسه که مجهز به پکیج آپشنال صندلی‌های راحتی مجزای عقب است. در واقع باید اعتراف کنیم در این محیط، تجربه یک سواری راحت و تشریفاتی را به پرهیجان راندن آن ترجیح خواهید داد. درست است که ۴۴۵ اسب‌بخار قدرت موتور V۸ توئین‌توربو ۴.۴ لیتری ۷۵۰i وسوسه‌برانگیز است، مخصوصا متصل به سامانه محرک چهار چرخ xDrive، اما وسوسه نشستن در صندلی‌های عقبی که در کنار ماساژور و سیستم گرمایش، قابلیت تغییر زاویه پشتی تا ۴۳ درجه را دارند، به آن می‌چربد و همینطور که در این صندلی‌های راحتی لَم داده‌اید، می‌توانید با تبلت کنترلگر ۷اینچی روی کنسول و به لطف Wi-Fi Hotspot داخل خودرو، وقت را به وبگردی در صفحه ۱۰ اینچی تبلت‌های تعبیه شده در پشت سری صندلی‌های جلو بگذرانید. تریم داخلی نیز از چرم و چوب و آلومینیوم واقعی است و به واقع جلوه مجللی دارد.

اولویت اول، راننده است؟!
با تمام اینها، ب‌ام‌و تاکید دارد در ساخت این سری ۷، راننده اولویت اول بوده و قصد ما، بررسی صحت و سُقم این ادعا در پیست است. با توجه به ۲۶۸ اسب‌بخار قدرت کمتری که ۷۳۳i به نسبت ۷۵۰i دارد، ابتدا سواری نسل یک را به چالش می‌کشیم تا مبادا همین ابتدای کار، مقهور قدرت نسل جدید شویم. با جا زدن سوئیچ و چرخاندن آن، موتور ۳.۲ لیتری مجهز به سیستم انژکتور L-Jetronic بوش بیدار می‌شود. پدال کلاچ نرم است و واکنش دسته‌دنده، همین طور که سعی داریم آن را روی دنده اول قرار دهیم، به نوعی، ارتجاعی است. کیلومترشمار به ۵۰ کیلومتر در ساعت که نزدیک می‌شود، دنده را روی دوم قرار می‌دهیم و دوباره دورشمار شروع به اوج گرفتن می‌کند. موتور به نظر در محدوده‌های بالای دورشمار، کشش چندانی ندارد (که احتمالا به خاطر فناوری آلایندگی آنتیک آن دوره است) اما بسیار خوش‌طنین است و با صوت مکانیکی و رامِ ‌۶سیلندر‌های تخت، دور می‌گیرد.
در انتهای مسیر مستقیم اول، دنده را تازه به سوم تعویض کرده‌ایم که به یک پیچ تُند می‌رسیم. با فشردن پدال به واقع سِفت ترمز، فرمان کاهش سرعت به چهار دیسک سیستم ترمز منتقل می‌شود و از سر نرمی فنربندی و در اثر فعال شدن ترمز‌ها، پوزه ۷۳۳i به سطح آسفالت نزدیک می‌شود. حال با تنظیم دور و پایین دادن دنده روی دوم، فرمان را به سمت راست می‌چرخانیم؛ سیستم فرمان عالی است و دقت و وزن خوبی دارد. در میانه‌های پیچ، وزن خودرو کاملا روی چرخ‌های بیرون پیچ است و جیغ تایر‌های ۲۰۵/۷۰R-۱۴ نامناسب برای پیست را درمی‌آورد اما ۷۳۳i تعادل خود را حفظ می‌کند و با یک کم‌فرمانی جزئی مسیر خروجی پیچ را در پیش می‌گیرد. قدرت کافی برای وسوسه سُر دادن پشت خودرو وجود ندارد اما با یک چرخش سریع غربیلک، پوزه خودرو به درستی هدایت می‌شود و خیلی زود، با آهنگی سُست و نه‌چندان آدرنالین‌ساز، مسیر مستقیم بعدی را پیش رو می‌گیریم.
بعد از چند دور در پیست، به ۷۳۳i استراحت می‌دهیم و ۷۵۰i xDrive را به چالش فرا می‌خوانیم. پشت فرمان که مستقر می‌شوید، بالاخره بزرگی ابعاد ۷۵۰i در مقایسه با ۷۳۳i را با تمام وجود حس می‌کنید. موتور با فشردن دکمه استارت، جان می‌گیرد و سپس طنینش را روی مضرابی آرام، ثابت می‌کند. صفحه دیجیتال نشانگر‌های پشت فرمان و صفحه نمایش مرکزی داشبورد که با استارت موتور، به سبکی جذاب روشن می‌شوند، برای دهه ۱۹۷۰ چیزی شبیه به یک رویا بودند. همینطور که اپلیکیشن سیستم ناوبری، نقشه‌ای را با موقعیت دقیق خودرو در پیست بارگذاری می‌کند، از خود می‌پرسیم واقعا چه زمانی مشخصه‌ای اینچنین پیشرفته به فاکتوری عادی در خودرو‌های امروزی تبدیل شد. دو دکمه ‌روی کنسول میانی، تعویض حالت سواری را کنترل می‌کنند و بالایی را که دو بار پشت سر هم بزنید، خودرو روی تهاجمی‌ترین تنظیم ممکن یعنی Sport+ کوک می‌شود.
در طولانی‌ترین مسیر مستقیم پیست، لانچ کنترل را فعال می‌کنیم و اینجاست که با تخته‌کردن آنی پدال گاز، انتقال قدرت نرم و یکنواخت نیروگاه V۸ توئین‌توربو ب‌ام‌و خودنمایی می‌کند. همانطور که انتظار می‌رفت، حتی حجم و وزن به‌مراتب بیشتر ۷۵۰i نیز آن را از نمایش یک شتاب‌گیری ماورایی در مقایسه با ۷۳۳i، باز‌نمی‌دارد و خیلی ساده و با غرشی بین بم و زیر، تا اولین پیچ گلوله می‌شود. با رسیدن به پیچ، دیسک ترمز‌های قطور ۷۵۰i سرعت خودرو را به محدوده مطمئنه ورود به پیچ کاهش می‌دهند و ما، با اهرم‌های تعویض پشت فرمان، دنده گیربکس ۸ سرعته اتومات را کم کرده، فرمان را به سمت راست می‌شکنیم. فنربندی بادی و میله‌های ضدغلتش با ورود ۷۵۰i به پیچ، تکان‌های بدنه را به حداقل می‌رسانند و بازی با پدال گاز در میانه‌های پیچ، اجازه می‌دهد کمی تایر‌های ۲۴۵-۴۵R-۱۹ عقب را سُر بدهید؛ هرچند خودرو مصمم است مسیر خروجی پیچ تند را به نرمی و کاملا متعادل پیش بگیرد. با دور‌های بیشتر، اعتماد به نفس لازم برای سریع‌تر و تهاجمی‌تر راندن ۷۵۰i xDrive در پیست را به دست می‌آورید و اینطور حس می‌کنید که می‌توانید تمام روز سواری اینچنین مهیج از آن بگیرید.

یک دنیا فاصله در ۴ دهه
برخلاف ۷۳۳i، پشت فرمان ۷۵۰i xDrive اینطور حس می‌شود که اتفاقات بسیار بسیار زیادی در مغز خودرو در جریان است و خودرو، از طریق مدیریت پایداری، سیستم محرک چهار چرخ هوشمند و دیگر کاربری‌ها، مُدام در تلاش است تا با تعدیل فرامین پرفشار راننده، در عین ارائه لحظه کوتاهی از هیجان، همه چیز را تحت کنترل نگه دارد. این، دقیقا نقطه مقابل ۷۳۳i است. در این سری ۷ نسل یک، همیشه مطمئن هستید عملکرد خودرو در پیست، دقیقا ترجمه فرامینی است که به آن داده‌اید. ۷۵۰i حتی به لطف سامانه‌های Active Driving Assistant و Parking Assistant، قابلیت نیمه‌خودران در سرعت‌های پایین را نیز دارد.
پکیج دید در شب با قابلیت تشخیص حرارت بدن عابرین پیاده را هم به این لیست اضافه کنید، کاملا مشخص است که ۷۵۰i آینده را به امروز آورده. در این ۳۸ سالی که از عرضه ۷۳۳i می‌گذرد، پیشرفت‌های فناوری عظیمی به وقوع پیوسته و زندگی ما نیز در مقایسه با ۴ دهه قبل، ریتم سریع‌تری به خود گرفته است. اگرچه یاد کردن از روز‌های گذشته، پشت فرمان ۷۳۳i مدل ۱۹۷۸ لذت‌بخش است اما از نظر ایمنی، سرعت، راحتی و پیشرفت، ۷۵۰i xDrive مدل ۲۰۱۶، یک دنیا جلو‌تر از اولین نسل خود است.
حتما می‌پرسید چرا مونیخی‌ها دیگر به سبک گذشته خودرو نمی‌سازند. در پاسخ باید گفت خوب یا بد، ب‌ام‌و هم مثل دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم، توسعه یافته است.