زلزله مالی در جاده مخصوص

به گزارش پایگاه خبری «عصر خودرو» به نقل از روزنامه همشهری، همزمان با افزایش احتمال اعطای بسته نجات مالی دولت به‌خودروسازان، ایران خودرو در اطلاعیه‌ای خطاب به بورس اعلام کرد: سرمایه ثبت شده‌اش را با ۲۰۰۸درصد افزایش به ۳۲هزارو ۲۵۳میلیارد تومان خواهد رساند. درصورت موافقت سازمان بورس با این میزان افزایش سرمایه، ایران خودرو به بزرگ‌ترین شرکت ایران، از نظر میزان سرمایه ثبت شده، تبدیل خواهد شد. اما پرسش این است که زلزله مالی در جاده مخصوص، بر عملکرداقتصادی صنعت خودرو چه اثری خواهد گذاشت.

شرکت ایران خودرو با انتشار اطلاعیه‌ای در سامانه اطلاعات ناشران بورس، موسوم به سامانه کدال، اعلام کرد؛ قصد دارد به‌زودی سرمایه‌اش را از ۱۵۳۰میلیارد تومان فعلی به ۳۲هزارو ۲۵۳میلیارد تومان، یعنی معادل ۲۰۰۸درصد، افزایش دهد. این افزایش سرمایه از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها برای خروج این شرکت از ماده ۱۴۱قانون تجارت در دستور کار قرار گرفته و قرار است براساس این افزایش سرمایه ۷۱۰۰میلیارد تومان از زمین‌های متعلق به ایران خودرو، ۲۱۸۰میلیارد تومان از ساختمان‌ها، ۱۰هزارو ۳۱۴میلیارد تومان از ماشین‌آلات و ۱۱هزار و ۱۳۸میلیارد تومان از سرمایه‌گذاری‌های انجام شده ایران خودرو، درقالب تجدید ارزیابی در سرمایه ثبت شده این شرکت محاسبه و لحاظ شود.
با انجام این کار سرمایه فعلی ایران خودرو ۲۰برابر خواهد شد. پیش از این بانک‌های تجارت و صادرات از همین طریق سرمایه خود را افزایش داده بودند و در زمره بزرگ‌ترین شرکت‌های بورس از نظر میزان سرمایه قرار گرفته بودند، هم‌اکنون میزان سرمایه بانک تجارت ۲۲۴ میلیارد سهم و تعداد سهام بانک صادرات ۱۷۵ میلیارد سهم است. اکنون این پرسش مطرح است که آیا ایران خودرو می‌تواند از طریق انجام این افزایش سرمایه مشکلات مالی خود را حل کند یا خیر؟

اثر افزایش سرمایه
بحث آثار این افزایش سرمایه بر شرکت ایران خودرو موافقان و مخالفات زیادی دارد. برخی کارشناسان بر این باورند که این افزایش سرمایه اثر اقتصادی بر عملکرد ایران خودرو ندارد و برخی دیگر معتقدند این افزایش سرمایه روند دریافت تسهیلات مالی را برای ایران خودرو هموار می‌کند.
مخالفان معتقدند زیان انباشته ایران خودرو تا پایان آذر امسال ۱۶۰۵۸میلیارد تومان بوده و احتمال ساخت زیان در فصل زمستان نیز، با توجه به پایین‌تر بودن قیمت فروش از قیمت تمام شده، بالاست؛ در نتیجه با همین افزایش سرمایه نیز احتمالا باید گفت ایران خودرو براساس صورت‌های مالی سال ۹۸از مشمولیت ماده ۱۴۱قانون تجارت خارج نمی‌شود.محمودرضا خواجه نصیری، مدیرعامل تامین سرمایه تمدن با بیان اینکه صنعت خودروسازی ایران تبدیل به ماشین تولید زیان شده گفت: ایران خودرو حتی اگر با افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی زیان خود را پوشش دهد، باز هم سال آینده مشمول ماده ۱۴۱ قانون خواهد بود.
با این حال برخی تحلیل گران بر این باورند که شرکت ایران خودرو فقط در تلاش است تا از طریق انجام این افزایش سرمایه از شمول ماده ۱۴۱قانون تجارت خارج شود تا بعد از آن بتواند تسهیلات مالی و بسته‌های نجات مالی از دولت دریافت کند. در واقع میزان افزایش سرمایه طوری تنظیم شده که این شرکت صرفا بتواند از شمولیت ماده ۱۴۱ خارج شود، و رقم زیان انباشته، بعد از افزایش سرمایه، به ۴۹ تومان به ازای هر سهم برسد.
دولت قول داده برای نجات صنعت خودرو‌سازی‌ یک بسته ۵هزار میلیارد تومانی درنظر بگیرد. پیش از این نیز دولت یک بسته ۴هزار میلیارد تومانی برای پرداخت بدهی خودرو سازان به قطعه سازان پرداخت کرده بود. مهدی صادقی نیارکی، مدیرکل دفتر صنایع غیرفلزی وزارت صنعت در همین رابطه گفت:پرداخت وام به‌خودروسازان به تصویب شورای پول و اعتبار رسیده و حتی به بانک‌های عامل ابلاغ شده، اما علت تأخیر آن به‌دلیل انجام برخی هماهنگی‌های لازم بانک مرکزی با بانک‌های عامل است. به گفته او این تسهیلات قطعا باید به‌زودی پرداخت شود زیرا تأخیر در پرداخت آن مانع شتاب فعلی تولید خودروسازان خواهد شد.
به گفته‌ فرشاد مقیمی، مدیرعامل ایران خودرو، صنعت خودرو در مجموع ۸۲هزار میلیارد تومان به شرکت‌های قطعه‌ساز بدهی دارد. همچنین آمار‌ها نشان می‌دهد مجموع زیان انباشته خودروسازان در پایان امسال از ۵۰هزار میلیارد تومان فراتر خواهد رفت.

اثر افزایش سرمایه بر سهام ایران‌خودرو
قیمت سهام شرکت ایران خودرو از ابتدای سال تاکنون، در تالار بورس تهران، ۲۹۰درصد رشد کرده است زیرا سهامداران و سرمایه‌گذاران مدت‌هاست که در انتظار انجام افزایش سرمایه این شرکت از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها بودند به باور اغلب آنها این افزایش سرمایه می‌تواند بر روند قیمت سهام این شرکت اثر مثبت داشته باشد به‌نظر می‌رسد علت اصلی رشد قیمت سهام ایران خودرو از ابتدای امسال تاکنون انتظار برای انجام همین افزایش سرمایه بوده است، با این حال بررسی‌ها نشان می‌دهد با فرض تأیید این میزان افزایش سرمایه در سازمان بورس، قیمت سهام این شرکت که هم‌اکنون در محدوده ۱۲۴۰تومان است به ۵۹تومان خواهد رسید. بنابر این با توجه به اینکه تعداد کل سهام این شرکت به ۳۲۲ میلیارد سهم افزایش خواهد یافت، ایران خودرو نیز مانند بانک تجارت و بانک صادرات به سهمی بسیار سنگین تبدیل خواهد شد. بهزاد صمدی از تحلیلگران بازار مالی درباره اثرات افزایش سرمایه ایران خودرو گفت: ایران خودرو با این میزان افزایش سرمایه به یک سهام فوق سنگین تبدیل خواهد شد. همان اتفاقی که برای سهام بانک تجارت افتاد و موجب شد سهام این شرکت در جا بزند. او ادامه داد: خریداران قبلی و پر تعداد این شرکت قطعا قبل از انجام این افزایش سرمایه از این شرکت خارج خواهند شد.با وجود این، به‌نظر می‌رسد برخی عوامل دیگر نظیر کشف قیمت بالا در نخستین عرضه پس از افزایش سرمایه تأثیری نامطلوب بر روند قیمت سهام بانک تجارت برجای گذاشته که درصورت تعیین قیمت محتاطانه‌تر احتمال تغییر وضع برای سهام ایران خودرو وجود دارد.  برخی دیگر از فعالان بازار سرمایه هم معتقدند با توجه به آنکه دولت قصد دارد در سال ۹۹بخشی از سهام خودروسازان را واگذار کند احتمال می‌رود این موضوع اثر مثبتی بر سهام ایران خودرو داشته باشد.همچنین برخی دیگر از فعالان بازاراعتقاد دارند با توجه به اینکه سهام این شرکت به ارزان‌ترین سهام بازار تبدیل خواهد شد این موضوع می‌تواند در آینده سهام این شرکت در بازار سرمایه نقش مؤثر و مثبتی داشته باشد.

ایران خودرو، با انجام یک افزایش سرمایه ۲۰۰۸درصـــدی به بزرگ‌ترین شرکت ایران، به لحاظ سرمایه ثبت شده، تبدیل می‌شود.