عقب ماندگی صنعت خودرو از اهداف تولید

به گزارش پایگاه خبری «عصر خودرو» به نقل از همشهری، آنطور که مسئولان وزارت صنعت اعلام کرده‌اند قرار است امسال تیراژ تولید خودرو دست‌کم ۵۰درصد افزایش یابد و تا پایان سال ۱.۵میلیون خودروی‌سواری داخلی تولید شود. سیدرضا فاطمی‌امین، وزیر صنعت ۱۳فروردین ماه وعده داد: تولید خودرو در سال ۱۴۰۱نسبت به سال ۱۴۰۰حداقل ۵۰درصد افزایش می‌یابد. اندکی بعد منوچهر منطقی، معاون وزیر صنعت نیز این ارقام را به شکل دیگری تحلیل کرد و گفت: محاسبات انجام شده نشان می‌دهد اگر یک میلیون و ۴۰۰‌هزار دستگاه خودرو در بازار ایران عرضه شود به قرعه‌کشی نیازی نخواهد بود، پس تولید یک میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو برای امسال هدف‌گذاری شده است.  این سخنان نشان می‌دهد وزارت صنعت برای حذف قرعه‌کشی و جلوگیری از رشد قیمت خودرو، راهکار افزایش تولید را در پیش گرفته است که به زعم بسیاری از کارشناسان راهکار درستی است. اما آیا این اهداف با توجه به روند فعلی تولید خودرو محقق خواهد شد؟

آیا اهداف تولید محقق می‌شود؟
آمار‌ها نشان می‌دهد برای اینکه اهداف تولید وزارت صنعت در سال‌جاری محقق و قرعه کشی حذف شود کارخانه‌های خودرو‌سازی‌ باید ماهانه به‌طور میانگین ۱۲۵هزار دستگاه خودرو تولید کنند. اما طبق آمار موجود خودروسازها در نخستین ماه امسال فقط ۳۶درصد از اهداف ترسیم شده وزارت صنعت را محقق کردند. در فروردین امسال جمعا ۴۵هزار دستگاه خودروی سواری تولید شد. یعنی تیراژ تولید خودرو درفروردین امسال ۶۴درصد از اهداف تعیین عقب است و سطح تولید، ۸۰هزار دستگاه کمتر از آن چیزی است که قرار بود در سال‌جاری محقق شود.
برای جبران عقب‌ماندگی موجود ۳شرکت ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو که عمده خودروهای سواری را در ایران تولید می‌کنند باید فقط در اردیبهشت امسال بیش از ۲۰۰هزار دستگاه خودرو تولید کنند تا فقط کمبود تولید فروردین ماه جبران شود. بعد از جبران این عقب ماندگی خودروسازها باید از خرداد ماه به‌طور میانگین ۱۲۵هزار دستگاه خودرو در ماه تولید کنند تا تولید بر ریل هدف‌گذاری‌های انجام شده قرار بگیرد و برنامه تولید ۱.۵میلیون دستگاه در سال‌جاری محقق شود.

آیا ظرفیت‌های لازم برای رشد وجود دارد؟
طبق اطلاعات موجود، میانگین ماهانه تولید خودرو از فروردین پارسال تاکنون هرماه به‌طور متوسط ۷۰هزار دستگاه بوده است و شرکت‌های خودروساز هرگز نتوانسته‌اند به مرز تولید ۱۰۰هزار دستگاه در ماه برسند. بالاترین میزان رکورد تولید در سال گذشته مربوط به دی ماه پارسال بود که جمعا ۹۱هزار دستگاه خودرو تولید شد. همه اینها در حالی است که آمار‌ها نشان می‌دهد از دی ماه پارسال به این‌سو تیراژ تولید خودرو به شکل محسوسی افت کرده و حتی در فروردین امسال در مقایسه با دی‌ماه پارسال تیراژ تولید خودرو به نصف رسیده است.
ارقام موجود به‌معنای آن است که برای تحقق اهداف وزارت صنعت ظرفیت تولید ماهانه باید دست‌کم ۴۵درصد افزایش یابد تا تیراژ تولید از ۷۰هزار دستگاه به‌طور میانگین به ۱۲۵هزار دستگاه برسد و خودروسازها بتوانند اهداف تعیین شده را محقق کنند. در چنین شرایطی و با توجه به آنکه در طول چند سال گذشته ظرفیت تولید خودرو در یک ماه هرگز از مرز ۹۰هزار دستگاه فراتر نرفته است تردیدهای جدی نسبت به تولید ۱۲۵هزاردستگاه خودرو در ماه وجود دارد، مگر آنکه وزارت صنعت به‌عنوان نهاد بالادستی برنامه مشخصی برای فعال‌کردن ظرفیت قطعه‌سازان و خودروسازان ارائه کند.

آثار کاهش عرضه خودرو
در کنار این آمار مشاهدات فعالان بازار هم آثار کسری عرضه بر روند فزاینده قیمت خودرو را تأیید می‌کند. سعید مؤتمنی، رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودروی تهران می‌گوید: از سال ۹۷تاکنون عرضه خودرو بین ۳۵تا ۴۰درصد کاهش یافته است و تا زمانی که میزان عرضه خودرو جوابگوی نیاز بازار نباشد قیمت خودرو افزایش خواهد یافت. به‌گفته او میزان تولید در یک ماه گذشته خوب نبوده و حتی نسبت به‌مدت مشابه سال گذشته کمتر بوده، وضعیت بازار خودرو نیز کاملا حاکی از آن است که با کاهش عرضه مواجه هستیم. رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودروی تهران افزود: برای کنترل قیمت باید اجازه دهند خودروهای ارزان‌قیمت وارد شود. اگر در کنار واردات خودرو‌های ۱۰تا ۲۰هزار دلاری، تعرفه واردات نیز کاهش یابد قطعا قیمت‌ها کاهش می‌یابد.
امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو هم در تحلیل شرایط فعلی می‌گوید: قیمت خودرو‌ها به چند دلیل افزایش یافته، دلیل اصلی، عملی نشدن وعده‌های افزایش تولید خودرو است. وزارت صنعت و خودروسازان وعده افزایش تولید دادند. اما هم‌اکنون شاهد کاهش نسبی تولید نیز هستیم. به‌دلیل مشکلات برق و گاز نیز به‌نظر نمی‌رسد در سال ۱۴۰۱ صنعت خودرو جهش تولید داشته باشد. او اضافه کرد: نکته دیگری که در بحث تقاضا وجود دارد این است که در سال گذشته تقاضای واقعی به تعویق افتاد. یعنی مردم برای خرید خودرو دست نگه داشتند تا وعده‌ها عملی شود.
اخبار منتشر شده مبنی بر حذف خودروهای ارزان‌قیمت و تورم ۴۰ درصدی نیز بر افزایش میزان تقاضا تأثیرگذار بود. او درباره واردات خودرو نیز گفت: به‌نظر نمی‌رسد واردات خودرو به کشور عملی شود. اگر نیز آزاد شود، انحصاری خواهد بود. در نتیجه تقاضا بالا می‌رود و افزایش قیمت اتفاق می‌افتد. کاکایی تأکید کرد: هم‌اکنون با یک تورم ۵تا ۷درصدی در دنیا مواجهیم. علاوه بر آن، جنگ اوکراین و روسیه باعث افزایش قیمت انرژی و در ادامه افزایش قیمت فلزات می‌شود. پیش‌بینی می‌شود قیمت خودرو در دنیا با افزایش همراه شود.