یادها و خاطراتی از «فورد موستانگ»های قدیمی

همه اسب‌های وحشی آقای «فورد»!

: وقتی روزنامه‌نگاران لقب «اسب وحشی» را به نخستین تولیدات اتومبیل «موستانگ» کارخانه فورد دادند.

به گزارش پایگاه خبری«عصرخودرو» به نقل از صمت، «هنری فورد» بینانگذار و صاحب این کارخانه کمی دلخور شد و برای برخی از آنها به طور خصوصی پیام فرستاد که قصدش از تولید این اتومبیل «اسب قوی» بوده است، نه اسب وحشی و سرکش و غیرقابل مهار. ولی روزنامه‌نگاران آن روزگار چندان قانع نشدند و به معنی لغوی این واژه مراجعه کردند که همان «اسب وحشی» معنی می‌شد و معنی دیگر آن در زبان انگلیسی اسبی به نام «گور اسب» بود.
دیگر، کار از کار گذشته بود و اتومبیل‌های فورد موستانگ تولید شده در کارخانه فورد امریکا به خیابان‌ها آمده و لقب «اسب وحشی» را به خود اختصاص داده بودند و شاید هم به همین دلیل بود که توانستند خیلی زود جای خود را در میان علاقه‌مندان به اتومبیل‌های جان‌سخت باز کنند. مردم شیفته‌اش شده و حتی حاضر بودند «فورد موستانگی» که چند بار تصادف کرده و صافکاری و رنگ شده بود را بخرند. درحالی که روی نخستین تصادف دیگر اتومبیل‌ها حساسیت داشتند، به این دلیل فورد موستانگ‌های «هنری فورد» در سال ۱۹۶۴میلادی شهرت زیادی یافتند و از آن سال به بعد هنوز بسیاری از دوستداران تولیدات خودروهای کارخانه فورد منتظرند یک بار دیگر آن نسل از فورد موستانگ‌ها تولید شود و به بازار بیاید. فورد موستانگ‌های قدیمی در ایران نیز طرفداران زیادی پیدا کردند و پس از آمدن به ایران رقبای دیگر آن یعنی «شورولت»، «پونتیاک» و «دوج» نیز به میدان آمدند. اما هرگز نتوانستند این اسب وحشی را از میدان به در کنند و در خاطرات آن نسل از فوردها، موستانگ‌ها همچنان در ذهن بسیاری از دوستداران‌اش مانده است و با وجود واردات پیشرفته‌ترین فوردموستانگ‌ها به ایران، هنوز هم عده‌ای معتقدند آن اسب‌های وحشی، چیز دیگری بودند. در گزارش امروز شما را با نسل‌های گذشته و تقریبا امروزی «فورد موستانگ»ها آشنا می‌کنیم.

مردی به نام «فورد»
فورد که بود؟ از کجا آمده بود و چرا آوازه تولیدات اتومبیل‌های او در جهان این‌قدر طنین‌انداز است؟ آیا او را می‌شناسید؟ هر قدر هم او را بشناسید، به اندازه خبرنگار مجله «اتومبیل» امریکا نمی‌شناسید که وقتی با او مصاحبه کرد، از او خواست آن قدر حرف بزند که اگر بعد از مصاحبه مرگ سراغ او آمد، چیزی ناگفته نماند.
آقای فورد لبخندی زد و به خبرنگار گفت: «هر چه را که من یادم برود،‌ اتومبیل‌هایم بعدها به شما خواهند گفت.» با این حال خبرنگار بیوگرافی او را چنین نوشت:
هنری فورد که در «دیربورن» میشیگان متولد شده بود، هیچ‌گاه به دبیرستان نرفت. او پس از پایان تحصیلات دبستان، به عنوان شاگرد ماشین کار در شهرک صنعتی دیترویت به‌کار مشغول شد. سپس تعمیرکار و سرانجام استادکار شد. هنگامی که در سال ۱۸۸۵میلادی «کارل بنز» و «گوتلیب دایملر»، هر کدام مستقل از دیگری، اتومبیل خود را اختراع کرده و روانه بازار کردند، فورد جوانی ۲۲ ساله بود.

«کالسکه بدون اسب» خیلی زود توجه فورد جوان را به خود جلب کرد. در سال ۱۸۹۶میلادی نخستین اتومبیلی را که خود طراحی کرده بود، ساخت اما با وجود استعدادی که داشت، نخستین و دومین اقدام او در کسب‌وکار با شکست مواجه شد. اگر فورد در ۴۰ سالگی مرده بود، اکنون از او تنها به عنوان مردی شکست خورده یاد می‌شد، اما فورد به آسانی دلسرد نشد. در سال ۱۹۰۳میلادی او بار دیگر تلاش کرد و در نتیجه سومین اقدام، تشکیل کمپانی فورد بود که توسط آن به ثروت، شهرت و اهمیتی پایدار دست یافت. موفقیت سریع کمپانی فورد بیشتر مرهون این برداشت اصلی و اساسی او بود که فورد آن را در یکی از آگهی‌های اولیه کمپانی خود چنین بیان می‌کند: «ساخت و فروش اتومبیلی که به ویژه برای استفاده روزمره شغلی، حرفه‌ای و خانوادگی طراحی شده است؛ خودرویی که به خاطر فشردگی و جمع و جور بودن به طور یکسان از سوی مردان، زنان و کودکان موردپسند و تحسین قرار می‌گیرد. سادگی، ایمنی، آسایش همه جانبه و بالاتر از همه بهای بسیار مناسب آن، این خودرو را در دسترس هزاران نفری قرار می‌دهد که هیچ‌گاه نمی‌توانستند درباره پرداخت قیمت‌های افسانه‌ای که برای بیشتر ماشین‌ها خواسته می‌شود، حتی فکر کنند.»

هنری فورد با مدل‌های اولیه خود، گرچه کاملاً مناسب بودند، نتوانست به آن اهداف بلند دست یابد. اما مدل مشهور T که در سال ۱۹۰۸میلادی روانه بازار شد به خوبی نظریات او را تامین کرد. بدون تردید آن مدل نام‌آورترین اتومبیلی بود که تا آن هنگام تولید شده بود و در نهایت بیش از ۱۵ میلیون دستگاه از آن فروخته شد.
مدت‌ها قبل از آن فورد دریافته بود در صورتی که هزینه‌های تولید را کاهش دهد، می‌تواند محصولاتش را با قیمت پایین‌تری بفروشد. برای وصول به این هدف مجموعه‌ای از روش‌های بسیار موثر تولید را در کارخانه‌های خود پیاده کرد. این روش‌ها عبارت بودند از: قطعات قابل تعویض، حد اعلای تقسیم کار، خط سوار کردن قطعات که تمامی اینها برای افزایش کارآیی کارگران صنعتی طراحی شده بود. فورد معتقد بود نباید وقت کارگر با مجبور کردن او برای رفتن به دنبال مواد و ابزار مورد نیاز یا حتی برداشتن آنها از روی زمین تلف شود و به جای آن باید ترتیبی اتخاذ کرد تا با استفاده از نوار نقاله، سُرسُره و نقاله‌های متحرک بالای سرکار را نزد کارگر بیاورد.
مواد و ابزار در سطح وسیعی توزیع می‌شد و کارگر می‌توانست وظیفه خود را بسیار سریع‌تر انجام دهد. او بر این باور بود که در تلاش دائم برای یافتن روش‌های برتر و کارآتر باید روش‌های تولید به دقت تحلیل شود. کارهای پیچیده و مرکب را باید به کارهای ساده تبدیل کرد. به این ترتیب انجام آن حتی از کارگر غیرماهر، که ممکن است کم‌هوش، بی‌سواد یا حتی معلول باشد، بدون نیاز به گذراندن دوره‌های طولانی کارآموزی برمی‌آید.

هیچ یک از این نظریات در اصل متعلق به فورد نبود. «الی ویتنی» بیش از یک قرن، از قطعات قابل تعویض استفاده کرده بود. «فردریک وینسلو تیلور»، کارشناس معروف بهره‌وری تمام این نظریات را در نوشته‌های خود آورده بود و چند کارخانه کوچکتر مدت‌ها بود که از خط سوار کردن قطعات استفاده می‌کردند. اما فورد نخستین تولیدکننده بزرگ بود که این نظریات را یکجا و با تمام وجود به کار گرفت و نتایج کار واقعا خیره‌کننده بود و باعث شد تا در سال ۱۹۰۸م ارزان‌ترین مدل «تی» به بهای ۸۲۵ دلار فروخته شد تا سال ۱۹۱۳م قیمت آن تا ۵۰۰ دلار پایین آمد و در ۱۹۱۶م به ۳۶۰ دلار تنزل کرد و بالاخره در سال ۱۹۲۶م قیمت خرده‌فروشی آن به ۲۹۰ دلار رسید. همچنان که قیمت پایین می‌آمد میزان فروش بالا رفت. ایالات متحده به کشور مردم «سوار بر چرخ» بدل و فورد، ثروتمندترین فرد بخش خصوصی جهان شد.همچنان که کارگران فورد بیشتر تولید می‌کردند او نیز قادر شد دستمزد بالاتری به آنها بپردازد. در سال ۱۹۱۴میلادی او حداقل دستمزد روزانه را در کارخانه‌هایش تا ۵ دلار بالا برد و با این کار دنیای صنعت را شگفت‌زده کرد. این مبلغ برای آن زمان بسیار زیاد و حدود ۲ برابر متوسط دستمزدی بود که پیش از این در همین کارخانه‌ها پرداخت می‌شد. از سطح بالای دستمزدی که فورد معمول کرد، به ناچار در سراسر کشور تبعیت شد و در نتیجه کارگران کارخانه‌ها از فقر و تنگدستی بیرون آمده و به طبقه متوسط راه یافتند.اما ابداعات فورد اثر گسترده‌تری نیز داشت. او درباره روش‌های تولید انبوه خود پنهان‌کاری نمی‌کرد. برعکس بسیار مشتاق بود که آنها را به اطلاع همگان برساند. سایر تولیدکنندگان با مشاهده موفقیت فورد روش‌های تولید او را تقلید کردند که نتیجه این‌کار افزایش چشمگیر تولید در سراسر کشور و درنهایت در تمام جهان بود.

نخستین نسل «فورد موستانگ»ها
نخستین موستانگی که شرکت فورد به فروش رساند در کشور کانادا بود و پس از آن، این خودرو توانست در بازار امریکای شمالی به موفقیت و فروش مناسبی دست پیدا کند.
حال ۵۲ سال از زمان معرفی نخستین نسل از این خودرو زیبا می‌گذرد و در این بین در شهرهایی در امریکای شمالی و همچنین در سراسر جهان علاقه‌مندان این خودرو گردهم جمع می‌شوند و به مناسبت قدم‌گذاشتن به میان‌سالگی برای آن جشن‌هایی را برگزار می‌کنند.
با این حال بررسی نسل‌های گذشته «موستانگ»ها برای دوستداران تولیدات کارخانه فورد همیشه جالب بوده است. آنها معتقدند که نسل نخست موستانگ، سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۳م دست‌به‌دست شدند و این نخستین مدل موستانگ بود که به همه جهان معرفی شده است. این خودرو در ۱۷ آوریل ۱۹۶۴ وارد بازار شد و در طول ۱۲ ماه بیش از ۴۱۸ عدد از آن به فروش رسید. از این خودرو، مدل‌های متفاوتی تولید شده است ازجمله: فورد موستانگ کروک ۱۹۶۵ و فورد موستانگ شلبی.
در سال ۱۹۶۶م نیز فورد موستانگ فست‌بک، وارد بازار شد و در پی آن فورد موستانگ ۱۹۶۹، مدلی با طراحی و رنگ زیبا که به یکی از نمادی‌ترین خودروهای موستانگ تبدیل شد.
در سال ۱۹۷۰م موستانگ Mach۱ یکی از زیباترین و جذاب‌ترین مدل‌های فورد موستانگ بوده است با طراحی بدنه و همچنین رنگ بسیار زیبایش و موستانگ ۱۹۷۲ نیز یکی از ماندگارترین‌های موستانگ بود و پس از آن فورد موستانگ کوپه ۱۹۷۳، این مدل آخرین خودرو از نسل نخست خودروهای موستانگ محسوب می‌شود که به دلیل کوپه بودنش طرفداران زیادی پیدا کرد.

نسل‌های بعدی «موستانگ»ها
نسل دوم فورد موستانگ، پس از افزایش وزن و اندازه در سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۳م برای استفاده از موتورهای ۸ سیلندر در سال ۱۹۷۴م معرفی شد و تا سال ۱۹۷۸م با این ظاهر که چندان هم زیبا و جذاب نبود روی خط تولید قرار گرفت.
«موستانگ کبرا» در سال ۱۹۷۶م، خودرویی افسانه‌ای و قدرتمندبود که باعث قدرت و شکوه و جلال فورد شد. این خودرو دارای موتور قدرتمند ۸ سیلندری بود که طراحی اسپرت آن باعث شد تا در بازار به موفقیت خوبی دست یابد.
نسل سوم نیز از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۳ میلادی با مدل‌های قبلی متفاوت شد به نحوی که شاید یک پله عقب‌تر از نسل قبلی خویش از هر نظر قرار داشت.
موستانگ ۱۹۸۲جی‌تی، بازگشت به گذشته‌ای بود که شاید دوباره آن را نبینیم، ممکن است این تنها مطلبی باشد که بتوان درباره این خودرو با موتور ۸ سیلندر و ۱۶۰ اسب بخارش گفت.
فورد موستانگ ۱۹۸۲جی‌تی هم به موتوری ۸ سیلندر مجهز بود و حدود ۲۱۰ اسب بخار توان داشت؛ این بیشترین قدرت تولیدی از زمان نخستین موستانگ تا به آن زمان بود.
موستانگ ۱۹۹۰ در سال ۱۹۹۰م معرفی شد و تا سال ۱۹۹۳م برای فروش تولید می‌شد. این خودرو توانست در زمان انتشار به یکی از محبوب‌ترین‌های بازار تبدیل شود و نسل چهارم موستانگ که از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴م به بازار آمد به دنبال موفقیت‌های گذشته بود و می‌خواست که همچون پدران خویش افتخاراتی کسب کند، اما باز هم مانند گذشته ایراداتی در طراحی آن دیده می‌شد که راه را برای کسب موفقیت‌های این خودرو کمی تیره کرده بود.

فورد موستانگ ۱۹۹۹، خودرویی بدون سقف و با طراحی مناسب در زمان خویش بود و فورد موستانگ سال ۲۰۰۰ به یک موتور ۸ سیلندر ۴/۶لیتری مجهز بود که قدرتی معادل ۲۶۰ اسب بخار تولید می‌کرد و بعد از آن موستانگ اس‌وی‌تی «کُبرا» سال ۲۰۰۳، خودرویی بود که علاوه بر داشتن موتوری ۸ سیلندر به یک «توربوشارژر» نیز مجهز بود، موضوعی که باعث شد قدرت آن به ۳۹۰ اسب بخار هم برسد.
موستانگ اس‌وی‌تی کبرا سال ۲۰۰۴ هم به عنوان آخرین خودرو نسل چهارم آمد؛ این مدل از موستانگ با رنگ ویژه‌ای همراه بود که با تغییر زاویه تابش خورشید، رنگ آن نیز تغییر می‌کرد.
نسل پنجم موستانگ‌ها از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴م به بازار آمد که گویا بازگشت به اقتدار گذشته بود؛ این خودرو طراحی منحصربه‌فردی داشت که نشان داد از نوه همان نخستین موستانگ‌های معروف است و می‌تواند به خوبی اجدادش بدرخشد.
فورد در سال ۲۰۰۷م نام شلبی را با این مدل به بازار برگرداند؛ شلبی جی‌تی۵۰۰ سال ۲۰۰۷م قوی‌ترین خودرو فورد تا آن زمان محسوب می‌شود. این اتومبیل با موتوری ۸ سیلندر و ۵۰۰ اسب بخار قدرت به عموم مردم عرضه شد.

فورد موستانگ ۲۰۰۸ هم به موتوری ۸ سیلندر با ۳۰۰ اسب بخار قدرت مجهز بود.
و سرانجام موستانگ ۲۰۱۰ با کمی تغییر توانست در دل بسیاری از دوستدارانش جا باز کند و همین مهم باعث شد به فروش خوبی هم دست یابد.
فورد موستانگ ۲۰۱۱ مجهز به موتوری ۶ سیلندر و ۳۰۵ اسب بخار توان خروجی و همچنین موستانگ شلبی ۲۰۱۴ با ۶۶۲ اسب بخار توان و خروجی بالا توانست به رکورد قوی‌ترین مدل موستانگ دست پیدا کند.
البته پیش از آن نیز در سال ۲۰۱۳م نسل جدیدی از موستانگ معرفی شد و حالا باید منتظر ورود نسل دیگر این خودرو به بازار باشیم.
نسل ششم موستانگ هم از سال ۲۰۱۵م در دسترس عموم قرار گرفت و باید دید آیا از نسل قبلی خود بهتر است همچنین چه اتفاقاتی در معرفی مدل‌های مختلف این خودرو در آینده خواهد افتاد؟

برچسب‌ها

ارسال نظر

پس از بررسی تحریریه منتشر می‌شود.

این فرم توسط reCAPTCHA محافظت می‌شود. حریم خصوصی و شرایط استفاده گوگل اعمال می‌شود.