تشدید گمانه‌زنی‌ها درباره افزایش قیمت بنزین

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی «عصر خودرو» به نقل از ایسنا، یارانه های انرژی از جمله بیشترین یارانه های پرداختی در کشور هستند؛ به طوری که کارشناسان همواره تاکید می کنند مجموع یارانه های مستقیم و غیرمستقیمی که بابت حامل های انرژی پرداخت می شود، سالانه به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار می رسد.
در این رابطه بنزین اصلی ترین سوخت مصرفی کشور است که حدود ۴۵ میلیون لیتر آن هر روزه در پالایشگاه های داخلی تولید می شود و روزانه حدود ۲۱ میلیون لیتر از آن وارد کشور می شود.
به این ترتیب با جدی تر شدن اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها، گمانه زنی ها درباره وضعیت تداوم سیستم سهمیه بندی بنزین و قیمت این حامل انرژی پر رنگ تر شده است.
در این راستا به تازگی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی درباره نحوه فروش بنزین در سال آینده به رسانه ها گفت: «براساس قانون هدفمند کردن یارانه ها که به دولت ابلاغ خواهد شد، معین شده دولت تا سقف ۲۰ هزار میلیارد تومان بابت فروش فرآورده های نفتی درآمد داشته باشد.»
محمد حسین فرهنگی افزود: «بنزین در سال آینده به احتمال زیاد به لیتری ۴۰۰ تومان خواهد رسید و دیگر سهمیه بندی نخواهیم داشت؛ مگر به صورت حمایتی از بعضی بخش ها که طبق ماده و فصل دیگری صورت می گیرد. قطعا در سال اول اجرای هدفمندسازی یارانه ها قیمت بنزین بر حسب فوب خلیج فارس نخواهد بود.»
به گفته او «قیمت بنزین در فوب خلیج فارس در حال حاضر حدود ۵۰۰ تومان است که با احتساب هزینه های حمل و نقل و توزیع به بیش از ۶۰۰ تومان برای هر لیتر خواهد رسید. پیش بینی ما این است که در سال اول سقف فروش بنزین به حدود ۴۰۰ تومان برای هر لیتر می رسد و سهمیه بندی نخواهیم داشت.»
از سوی دیگر نمایندگان مجلس بیش از ۳۰ پیشنهاد متنوع را درباره قیمت بنزین در لایحه هدفمند کردن یارانه ها ارائه کرده اند که بر دو محور زمان اصلاح قیمت و قیمت آن بین ۲۰۰ تومان تا ۹۰ درصد قیمت فوب خلیج فارس در نوسان است. نمایندگان مجلس شورای اسلامی پیشنهادات متعددی را علاوه بر پیشنهاد کمیسیون ویژه بررسی طرح تحول اقتصادی درباره قیمت بنزین در جریان تصویب طرح هدفمند کردن یارانه ها ارائه کردند.
به جز نمایندگانی که خواهان الزام شروع اصلاح قیمت ها از سال ۱۳۸۹ شده اند، نمایندگان دیگری نیز پیشنهاد کرده اند که ضمن استفاده از کارت هوشمند سوخت، قیمت بنزین سهمیه بندی در سال آینده بیش از ۲۰۰ تومان نباشد و نمایندگان دیگری قیمت این محصول برای سال آینده را ۲۵۰ تومان پیشنهاد کرده اند.
پیشنهاد دیگری نیز وجود دارد که بر اساس آن قیمت پس از سه سال باید به فوب برسد و در دو سال نخست اجرای طرح بنزین سهمیه بندی با سهمیه ۸۰ لیتر در ماه حداقل ۲۵۰ تومان و به صورت آزاد حداقل ۴۰۰ تومان ارائه شود. همچنین بر پایه پیشنهادی دیگر عنوان شده که هر سال ۳۰ درصد از میزان بنزین سهمیه بندی کاهش یابد و از سال چهارم سهمیه بندی بنزین حذف شود؛ البته به شرطی که دولت به تکمیل زیرساخت های سی.ان.جی مکلف شود.
در لیست پیشنهادها، چند راهکار دیگر نیز به چشم می خورد مبنی بر این که قیمت بنزین دقیقا تا پایان سال ۱۳۹۰ یا حداکثر تا پایان این سال با احتساب هزینه های حمل ونقل، توزیع، مالیات و عوارض به ۹۰ درصد قیمت فوب خلیج فارس برسد. همچنین پیشنهادی ارائه شده مبنی بر این که پس از سه سال قیمت بنزین با احتساب هزینه ها بیش از ۹۰ درصد قیمت فوب نباشد و در عین حال پیشنهاد مشابهی وجود دارد که بر اساس آن با شرایط مشابه، قیمت بنزین پس از سه سال کمتر از قیمت فوب نباشد. اما غالب پیشنهادها برای رسیدن به قیمت های نزدیک فوب افزایش تدریجی تا پایان برنامه پنجم را پیشنهاد کرده اند که بر اساس یکی از این پیشنهادها تا پایان برنامه پنجم قیمت بنزین با احتساب هزینه ها نباید کمتر از ۹۰ و بیش از ۹۵ درصد فوب خلیج فارس باشد. همچنین پیشنهاد دیگری با قید حداکثر تا پایان برنامه وجود دارد که قیمت را با احتساب هزینه ها ۹۰ درصد فوب پیشنهاد کرده و همچنین نمایندگان دیگری پیشنهاد کرده اند تا پایان برنامه قیمت بنزین با احتساب هزینه ها کمتر از ۸۰ درصد قیمت فوب نباشد. به علاوه پیشنهاد دیگری مبنی بر رسیدن قیمت بنزین از ابتدای سال آینده تا سال چهارم برنامه به ۹۰ درصد قیمت فوب نیز ارائه شده است.
در کنار بسیاری از نمایندگان که بر تصویب هر ساله قیمت ها در مجلس تاکید دارند، برخی نمایندگان نیز جدولی را پیشنهاد کرده اند که بر اساس آن بنزین از سال آینده به قیمت ۲۰۰ تومان، سال بعد از آن به قیمت ۲۵۰ تومان و به ترتیب ۳۰۰، ۳۵۰ و ۴۰۰ تومان عرضه شود.
البته یکی از اعضای کمیسیون انرژی با تاکید بر این که لغو سهمیه بندی بنزین هنوز در مجلس طرح نشده است، به یکی از رسانه ها گفت: «حذف سهمیه بندی بنزین و تثبیت نرخ بنزین روی ۴۰۰ تومان در سال آینده در حد حرف است.»
مؤید حسینی صدر ضمن تأکید بر این که بحث تثبیت نرخ بنزین و حذف سهمیه بندی های صورت گرفته به هیچ وجه هنوز جامعیت پیدا نکرده است، گفت: «اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها با شیب ملایم و طی پنج سال اتفاق خواهد افتاد. بر این اساس معتقدم سیاست های اجرایی به گونه ای طرح خواهد شد که کمترین تبعات به جهت اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها شامل حال مردم شود.»
وی تصریح کرد: «بر اساس تدابیر لحاظ شده در قالب قانون هدفمندکردن یارانه ها باید طی پنج سال قیمت بنزین متناسب با قیمت تولید و هزینه های انتقال قیمت فوب خلیج فارس حقیقی شده و عرضه شود.»
این گزارش حاکی است، قیمت بنزین بر اساس فوب خلیج فارس بالغ بر ۵۰۰ تومان برآورد می شود که با احتساب هزینه های حمل و نقل و توزیع به بیش از ۶۰۰ تومان در هر لیتر خواهد رسید.
ناگفته نماند که لایحه بودجه سال ۱۳۸۹ چندی پیش از سوی رییس جمهور برای تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه شده است. هرچند که نظر دولت درباره قیمت بنزین در لایحه بودجه سال آینده تاکنون مشخص نشده است، ولی باید دید آیا در سال آینده بازهم حرف و حدیث ها درباره واردات بنزین و اختلاف نظرها درباره منابع تامین بودجه آن تکرار خواهد شد یا این که فکر بکری برای آن خواهد شد.ش/ ر