چین پیروز بازار خودرو سال ۲۰۰۹

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی «عصر خودرو» به نقل از ایسنا، صنعت خودروسازی جهان در حالی سال ۲۰۰۹ میلادی را پشت سر گذاشت که تقریبا در ۱۰ ماه از این سال با بحران جدی روبه رو بود و فقط در دو ماهه آخر سال توانست نفسی به راحتی بکشد.
از یک سو رکود بازار و کاهش فروش و از سوی دیگر اعتصاب، تظاهرات و خط و نشان های اتحادیه های کارگری به شدت صنعت خودروسازی جهان را در سال ۲۰۰۹ میلادی تحت تاثیر خود قرار داد. اگر سال ۲۰۰۹ میلادی را بتوان سال صنعت خودروسازی چین نام نهاد، باید همین سال را نیز سال اعتراض های کارگران صنعت خودروسازی جهان نامید.
سالی که در آن کارگران اوپل تابوت این شرکت را بر دوش خود حمل کردند و کارگران ایتالیایی خشمگین نیز در اعتراض به برنامه فیات برای تعطیلی کارخانه خود در سیسیل دست به تظهارات گسترده در ایتالیا زدند. به غیر از اروپا، در آمریکا نیز کارگران صنعت خودروسازی بیکار نبودند و بارها در اعتراض به سیاست های مسوولان دولتی و مقامات دو شرکت جنرال موتورز و کرایسلر اعتراض خود را به شیوه های گوناگون ابراز کردند. البته شاید مهمترین اعتراض کارگران صنعت خودروسازی جهان را در سال ۲۰۰۹ میلادی بتوان همان اعتراض کارگران اوپل دانست که سراسر اروپا و حتی جهان را تحت تاثیر خود قرار داد.
در واقع اگر در سال ۲۰۰۸ میلادی این کارگران صنعت خودروسازی آمریکا بودند که توانستند لقب گروه سال را در صنعت خودروسازی جهان به خود اختصاص دهند، در سال ۲۰۱۰ میلادی این کارگران اوپل بودند که توانستند این عنوان را از آن خود کنند.
موج تغییر از راه رسید
در سال ۲۰۰۹ میلادی دو غول خودروسازی جهان دست خوش تغییرات مدیریتی اساسی شدند. در آغازین روزهای سال ۲۰۰۹ میلادی سرانجام رییس هیات مدیره غول خودروسازی آمریکا یعنی جنرال موتورز مجبور به استعفا شده و فریتز هندرسون جایگزین وی شد. ریک واگنر در سال ۲۰۰۸ میلادی و همچنین در سال ۲۰۰۹ تلاش های گسترده ای را برای جلب حمایت های مالی دولت انجام داده و به دلیل به نتیجه نرسیدن اغلب تلاش هایش نیز به شدت مورد انتقاد قرار گرفته بود.
واگنر کهنه کار بیش از ۳۰ سال مسوولیت ریاست هیات مدیره بزرگترین شرکت خودروسازی آمریکا را برعهده داشت. اما داستان به همین جا ختم نشد. به طوری که هندرسون نیز در حالی که هنوز سال ۲۰۰۹ به پایان نرسیده بود، از سمت خود کناره گیری کرد تا جنرال موتورز ظرف کمتر از یک سال شاهد چهره دو مدیرعامل مستعفی خود باشد. هم اکنون اد ویتاکر، رییس هیات مدیره جنرال موتورز سمت مدیرعاملی این شرکت را نیز بر عهده دارد.
فریتز هندرسون در دوران مدیرعاملی خود بر جنرال موتورز ایده تشکیل نیوجنرال موتورز را مطرح کرده و از سوی دیگر با مشکلات زیادی به ویژه در مورد اوپل مواجه شد. جنرال موتورز هم اکنون به شدت به دنبال یافتن فرد مناسب برای مدیرعاملی این شرکت است.
از سوی دیگر بزرگترین خودروساز جهان یعنی تویوتا موتور ژاپن نیز در سال جاری دستخوش تغییر مدیرعامل خود شد. بر این اساس نوه بنیان گذار تویوتا، مدیرعامل بزرگترین شرکت خودروسازی ژاپن شد. به این ترتیب کاتسوآکی واتانابه – رییس سابق تویوتا – جای خود را به آکیو تویودا – نوه بنیان گذار تویوتا – داد.
بعد از اعلام خبر پیش بینی نخستین زیان شرکت تویوتا در ۷۱ سال اخیر، منابع آگاه از افزایش احتمال کناره گیری رییس فعلی این شرکت ژاپنی از سمت خبر داده بودند. واتانابه ۶۶ ساله در ژوئن سال ۲۰۰۵ ریاست تویوتا را بر عهده گرفت و موفق شد که رقیب اصلی این شرکت یعنی جنرال موتورز را در بسیاری از عرصه ها مانند تولید، فروش و فن آوری های نوین پشت سر بگذارد.
به غیر از این دو شرکت بزرگ خودروسازی جهان برخی دیگر از شرکت های فعال در این حوزه مانند پژو سیتروئن و ولئو نیز در سالی که گذشت تغییرات مدیریتی را تجربه کردند. پیش بینی می شود در سال ۲۰۱۰ میلادی نیز روند تغییرات مدیریتی در صنعت خودروسازی جهان ادامه یابد.
اوپل، خبرسازترین شرکت ۲۰۰۹
اوپل را شاید بتوان بدون شک خبرسازترین شرکت سال ۲۰۰۹ میلادی دانست. واحد تابع جنرال موتورز در اروپا در سالی که گذشت بارها تا آستانه جدا شدن از غول خودروسازی آمریکا پیش رفت. کارگران اوپل بارها در سراسر اروپا دست به تظاهرات و اعتصاب زده و حتی تابوت این شرکت را نیز روی دوش خود حمل کردند. کارگران اوپل موافق فروش اوپل به کنسرسیوم بین المللی مگنا بودند، با این وجود جنرال موتورز پس از چند ماه همه را سر کار گذاشته و اعلام کرد که اوپل را به مگنا نمی فروشد. برای خرید اوپل حتی چینی ها هم اقدام کرده بودند که البته با واکنش منفی مسوولان جنرال موتورز روبرو شدند.
در آخرین خبر، بانک روسی اسبربانک از جنرال موتورز به دلیل لغو برنامه فروش اوپل درخواست غرامت کرده است. جنرال موتورز نیز اعلام کرده که قصد فروش اوپل را نداشته و برنامه اصلاح ساختار را در این شرکت اجرا می کند. برنامه ای که به گفته مسوولان جنرال موتور به اخراج چند هزار نیروی کاری اوپل منجر خواهد شد.
اوپل بیش از ۵۰ هزار نفر نیروی کاری در سراسر اروپا داشته که نیمی از آن ها در آلمان مشغول به کار هستند.اخبار مربوط به اوپل در سال ۲۰۰۹ میلادی آن قدر مهم بود که حتی انتخابات مهم آلمان را نیز تحت تاثیر خود قرار داده و هر یک از نامزدها سعی کردند خود را حامی کارگران اوپل و صنعت خودروسازی آلمان جلوه دهند. جالب اینجاست که در سال ۲۰۰۹ میلادی حتی شیخ نشین ابوظبی نیز خواستار سرمایه گذاری در اوپل و نجات این شرکت از وضعیت وخیم مالی شده بود.
برندهایی که چینی شدند
به غیر از اوپل چند برند اروپایی نیز در سال جاری خبرساز شدند. هرچند تکلیف این برندها برخلاف اوپل تا حدود زیادی روشن شده است. ساب یکی از این برندها بود. هرچند جنرال موتورز اعلام کرده که قصد دارد تعیین تکلیف ساب را به بعد از تعطیلات سال نو میلادی موکول کند. جنرال موتورز ساب را نیز به چینی ها نفروخت تا نشان دهد هنوز به آن ها اعتماد چندانی ندارد. جنرال موتورز در فروش واحد تابع سوئدی خود به یک شرکت از همین کشور به نام کویینگ زگ نیز ناکام ماند تا سروکله یک شرکت گمنام هلندی به نام اسپایکر به میان آید. اگرچه جنرال موتورز در ابتدا پیشنهاد اسپایکر را رد کرد، اما اسپایکر بعد از انتشار بیانیه جنرال موتورز مبنی بر تعطیلی ساب پیشنهاد خود را به روز کرد تا جدیت خود را برای خرید ساب نشان دهد. از سوی دیگر در سال ۲۰۰۹ فورد رسما اعلام کرد که بر سر فروش ولوو به جیلی با این شرکت خودروساز چینی به توافق رسیده است.
بر این اساس فورد و جیلی اعلام کردند که بر سر قرارداد فروش واحد تابع سوئدی فورد یعنی ولوو به توافق نهایی رسیدند. پیش بینی می شود قرارداد فروش ولوو اوایل سال ۲۰۱۰ میلادی میان طرف آمریکایی و چینی به امضا برسد. جیلی یکی از بزرگترین خودروسازان بخش خصوصی چین محسوب می شود. فورد نیز دومین خودروساز بزرگ آمریکاست.
ادغام پورشه و فولکس واگن
اما خبر ادغام پورشه و فولکس واگن نیز یکی از مهمترین خبرهای امسال صنعت خودروسازی جهان بود. بر این اساس سران فولکس واگن و پورشه بر سر ادغام با یکدیگر به توافق رسیدند. در همین راستا فولکس واگن حدود ۳.۳ میلیارد یورو معادل ۴.۷ میلیارد دلار برای تصاحب ۴۲ درصد از سهام پورشه می پردازد. فولکس واگن برنامه ریزی کرده که تا چند سال آینده با پیشی گرفتن از تویوتا به بزرگترین خودروساز جهان تبدیل شود. با خرید سهام پورشه از سوی فولکس واگن بزرگترین خودروساز آلمان وضعیت مالی نابسامان و بدهی سنگین پورشه را نیز اصلاح می کند. پورشه اعلام کرده که بدهی این شرکت به حدود ۱۰ میلیارد دلار می رسد
همچنین هیات مدیره فولکس واگن بعد از بررسی های خود، قرارداد تصاحب پورشه توسط این شرکت را تایید کرد.
بر این اساس اعضای هیات مدیره فولکس واگن طی جلسه ای قرارداد خرید پورشه توسط فولکس واگن را مورد تایید خود قرار داده و به این ترتیب گام دیگری برای نهایی شدن ادغام پورشه و فولکس واگن برداشته شد. فولکس واگن اعلام کرده که تا سال ۲۰۱۱ میلادی فرآیند ادغام پورشه با این شرکت تکمیل خواهد شد. به این ترتیب تا آن زمان پورشه به دهمین برند فولکس واگن تبدیل می شود.
فیات کرایسلر را تسخیر کرد
یکی از اتفاقات مهم رخ داده در صنعت خودروسازی جهان طی سال ۲۰۰۹ میلادی مربوط به تصاحب مدیریت سومین خودروساز بزرگ آمریکا یعنی کرایسلر از سوی فیات بود. بزرگترین خودروساز ایتالیا که مدتی رویای تصاحب اوپل را در سر می پروراند، بعد از ناامیدی از تصاحب واحد تابع جنرال موتورز در اروپا برای تسخیر کرایسلر گام برداشت که سرانجام موفق به انجام این کار شد.
بر این اساس پس از این که دادگاه عالی آمریکا راه را برای فروش دارایی های کرایسلر هموار کرد، بزرگترین خودروساز ایتالیا اقدام به خرید عمده دارایی های سومین خودروساز بزرگ آمریکا کرد. به این ترتیب فیات مالک حدود ۲۰ درصد از سهام کرایسلر شد. دولت آمریکا ۹.۸۵ درصد از سهام کرایسلر را در مالکیت خود گرفته و دولت کانادا نیز ۲.۴۶ درصد از سهام کرایسلر را در اختیار خواهد گرفت. مابقی سهام کرایسلر یعنی ۶۷.۶۹ درصد نیز به اتحادیه کارگران خودروسازی آمریکا می رسد. به این ترتیب می توان گفت که فیات عملا اداره سومین خودروساز بزرگ آمریکا را به عهده گرفت، زیرا سهام دولت آمریکا و دولت کانادا در کرایسلر در اولین فرصت و بعد از گذر از دوران بحران واگذار می شود و به این ترتیب فیات تنها سهامداری باقی خواهد ماند که عملا توانایی اداره کرایسلر را خواهد داشت.
از سوی دیگر چندی پیش فیات برنامه پنج ساله ای را نیز برای کرایسلر تدوین کرد. برنامه ای که قرار است طبق آن کرایسلر از بحران خارج شده و به سودآوری برسد. تصاحب مدیریت کرایسلر از سوی فیات، سرجیو مارچیونه، مدیرعامل فیات را به یکی از چهره های خبرساز صنعت خودروسازی جهان در سال ۲۰۰۹ میلادی تبدیل شد.
از تکذیب شایعات تا مواجهه با واقعیات
اما در سال ۲۰۰۹ میلادی اتفاقات مهم دیگری نیز در صنعت خودروسازی جهان رخ داد. اتفاقاتی که هر یک به خاطره ای فراموش ناشدنی در صنعت خودروسازی تبدیل شدند. البته در این بین اخباری نیز منتشر شدند که هرگز به واقعیت تبدیل نشدند. اخباری که اگرچه در ابتدا ذهن بسیاری را به خود مشغول کرد، اما در ادامه شایعه بودن این اخبار بر همه روشن شد.
ادغام جنرال موتورز و کرایسلر و ادغام بی .ام .و و دایملر از جمله اخبار مهمی بودند که در سال جاری انتشار یافته، اما بعد از مدت کوتاهی تکذیب شدند.
در سال ۲۰۰۹ میلادی دو غول خودروسازی آمریکا میلیاردها دلار از دولت این کشور و کانادا وام دریافت کرده و به قول معروف تا خرخره زیر قرض رفتند. هرچند در ابتدا کنگره با پرداخت وام به جنرال موتورز و کرایسلر موافقت نمی کرد. از سوی دیگر چند شرکت بزرگ خودروسازی جهان به دلیل مشکلات مالی از حضور در رقابت های معتبر اتومبیلرانی به ویژه رقابت های فرمول یک انصراف دادند. از این جمله می توان به انصراف انصراف سوبارو از حضور در مسابقات قهرمانی رالی جهان اشاره کرد.
در سالی که گذشت همچون سال ۲۰۰۸ میلادی بسیاری از کارگران صنعت خودروسازی آمریکا شغل خود را از دست دادند. در این بین حتی پشت میزنشینان جنرال موتورز هم قربانی شدند. خبر بازنشستگی پیش از موعد ۷۵۰۰ کارگر جنرال موتورز نیز منتشر شد. از سوی دیگر جنرال موتورز امسال همچون سال ۲۰۰۸ میلادی با زیان دهی چند میلیارد دلاری روبرو شد.
در طرف دیگر دنیا یعنی در روسیه نیز اعلام شد که بزرگ ترین خودروساز این کشور قصد دارد ۲۵ درصد از نیروهای کاری خود را اخراج کند. خبری که در ابتدا با تکذیب مقامات شرکت اتو واز روبرو شد، اما در ادامه همین مقامات به صحت این خبر اذعان کردند. در ادامه حتی احتمال توقف تولید در بزرگترین خودروساز روسیه نیز مطرح شد که این موضوع باعث شد پوتین، نخست وزیر روسیه به رنو دستور بدهد که به بزرگترین خودروساز روسیه برای نجات از بحران دستور دهد.
در سال ۲۰۰۹ همچنین چین به بزرگترین بازار خودرو جهان تبدیل شد و به سیطره دائمی آمریکا در این زمینه پایان داد. همچنین ارزان ترین خودرو جهان با نام نانو نیز که تولید شرکت تاتاموتورز هند است، روانه بازار شد. خودرویی که حدود دو هزار و ۵۰۰ دلار قیمت گذاری شده است. قرار است مدل هیبریدی این خودرو نیز به تولید برسد.
همچنین دو خبر در عرصه فراخوان خودروهای معیوب امسال توجه زیادی را به خود جلب کرد. یکی احتمال آتش سوزی در ۱.۵ میلیون دستگاه از محصولات جنرال موتورز و دیگری فراخوان عظیم تویوتا برای جمع آوری۴.۲۶ میلیون خودرو به دلیل نقص در پدال گاز.
در سال گذشته فروشندگان خودرو برای فروش محصولات خود دست به تبلیغات عجیبی هم زدند. از جمله شعار خودرو بخر، کلاشینکف ببر که در یکی از فروشگاه های خودرو در آمریکا مطرح شد و شعار پیاده بیا، سواره برو در نمایشگاه بین المللی خودرو دوبی که توجه بازدیدکنندگان را به سمت خود جلب کرد. از سوی دیگر اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده در برخی از کشورهای اروپایی و آمریکا جواب داد و باعث رشد فروش خودرو در این کشورها به ویژه در دو ماه آخر سال ۲۰۰۹ شد. در سوی دیگر دنیا شرکت خودروسازی سانگ یانگ موتور کره جنوبی نیز تا مرز تعطیلی کامل پیش رفت، هرچند در نهایت دادگاه کره جنوبی رای به اجرای برنامه اصلاح ساختار در این شرکت داده و مانع انحلال این شرکت خودروسازی شد.