گامی به سوی رهایی از وابستگی به بنزین

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی «عصر خودرو» به نقل از ایرنا، بر اساس آمار منتشر شده تقریبا ۱۰۰ در صد سوخت مصرفی در بخش حمل و نقل سبک در ایران از محل بنزین تامین می شود. آخرین اطلاعات منتشر شده از سوی شرکت ملی پخش و نیز موسسه مطالعات بین المللی انرژی ،حاکی از این است که میزان استفاده از سایر انواع سوخت خودروهای سبک در کشورمان در مقایسه با بنزین، به قدری اندک است که می توان گفت تقریبا تمامی سوخت بخش حمل و نقل سبک توسط بنزین تامین می شود.
برای شکستن این انحصار، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی مبادرت به سرمایه گذاری در این سبد کرده است . ورود دیزل به جرگه موتورهای سبک شانسی است که با سرمایه گذاری این شرکت ،نصیب صنعت خودروسازی کشور شده است.
فعالان صنعت جهانی خودرو ،سال ۲۰۰۹ را به عنوان سال «دیزل» معرفی کرده اند و حضور ایران نیز در عرصه موتورهای دیزل در همین سال کلید خورد.
به طور کلی سبد انرژی مصرفی در بخش حمل و نقل سبک در کشورهای مختلف شامل بنزین، گازوئیل، سی ان جی، ال پی جی، سوخت هیبرید، سوختهای ترکیبی با الکل و… می باشد.
شاید هنوز تصور بسیاری از مصرف کنندگان خودروها از یک خودرو دیزلی ، ریشه در خاطرات دهه ۷۰ میلادی از این موتورها دارد. زمانی خودرو دیزلی به معنای آلودگی بیشتر، سر و صدای افزون تر ، انعطاف پذیری کمتر موتور و قیمت بالاتر در زمان خرید ،در مقایسه با موتورهای بنزینی بوده است، اما باید گفت روند تحولات فناوری، امکان ورود مجدد دیزل به عرصه خودروهای سبک را فراهم ساخته است. کاهش آلودگی حاصل از فعالیت موتور با بهره گیری از تحولات نوین تکنولوژیک زمینه مساعدتری را برای ورود مجدد دیزل به عرصه خودروهای سواری آماده کرده است.
ممکن است این نکته مطرح شود که در بازارهای محلی کشورها، قیمت گازوئیل بالاتر از بهای بنزین است و این امر در مرحله اول برای موتورهای دیزل یک عدم مزیت محسوب می شود. به عنوان مثال در آمریکا در حالی که قیمت بنزین معادل ۳ دلار در هر گالن است، قیمت گازوئیل حدود ۳/۳ دلار بوده است که نشان دهنده تفاوت ۱۰ درصدی قیمت گازوئیل در مقایسه با بنزین است. این نکته عاملی است که شاید در نگاه اول مصرف کنندگان را از خرید موتورهای دیزل منصرف سازد ،اما تحقیقات در آمریکا نشان داده که توان تولید شده توسط موتورهای دیزل بالاتر از موتورهای بنزینی است و همین امر زمینه ساز جبران هزینه بالاتر گازوئیل می باشد.
از سوی دیگر وابستگی به یک فرآورده نفتی در تامین نیازهای بخش حمل و نقل ، تهدیدات مختلفی را در این خصوص برای اقتصاد ملی به همراه خواهد داشت.ضمن اینکه تنوع در سبد مصرفی انرژی بخش حمل و نقل مجموع هزینه های تامین سوخت این بخش و نیز ریسک بروز تنگنا در تامین انرژی را در شرایط خاص از میان خواهد برد و این در حالی است که به طور متوسط روزانه ۲۵-۲۰ میلیون لیتر بنزین مصرفی کشور باید با صرف چند میلیارد دلار ارز از محل واردات تامین شود.
هرچند طی سالهای اخیر توجه به گاز طبیعی به عنوان یک حامل انرژی جدید در سبد مصرفی بخش حمل و نقل افزایش یافته ،اما محدودیتهای موجود بر سر راه توسعه ساختارهای این بخش و ماهیت فیزیکی و شیمیائی گاز طبیعی، تبدیل آن به سوخت برتر در بخش حمل و نقل را عملا غیرممکن کرده است. در این شرایط زمینه بسیار مناسبی برای ورود به حوزه دیزل در بخش حمل و نقل سبک فراهم شده است.
امروزه در اروپا ۵۸ تا ۶۰ درصد خودروها دیزلی هستند . چنانچه در فرانسه این رقم حدود ۶۰ درصد و در آلمان حدود ۵۸ درصد اعلام شده است. اکنون خودروسازان بزرگ دنیا در حوزه تولید موتورهای دیزلی سرمایه گذاری کرده اند و خودروهای دیزلی جذابی را روانه بازار نموده اند . موتور دیزل عموما دارای توان ۲۰ تا ۲۵ درصد بیش از موتور بنزینی است و استفاده از آن به این معناست که ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش مصرف بنزین را به دنبال دارد. آلودگی موتورهای دیزلی نیز کمتر از خودروهای بنزینی است . آزمایش های زیست محیطی نشان داده اند که آلایندگی این موتورها ۱۵ تا ۲۰ درصد از بنزین کمتر است.
در شرایطی که مصرف بالای فرآورده بنزین و تمرکز همه اقدامات و برنامه ها بر تامین این سوخت ،عملا امکان بسیاری از برنامه ریزیهای راهبردی در بخش پالایش را از ما گرفته است، چاره ای جز ورود به این حوزه و اقدام در جهت متنوع سازی سبد انرژی بر اساس مجموع ملاحظات اقتصادی و صنعتی نداریم.