افزایش کیفی خودروهای داخلی از شعار تا عمل!

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی «عصر خودرو»، انتخاب اعضای هیات رییسه کمیسیون مشترک و تازه تشکیل ارتقای سطح کیفی خودرو و تشکیل کمیسیون مشترک ارتقای کیفیت خودرو در مجلس ، تقبیح واردات به عنوان مانعی جدی برای تولید و تاکید بر کیفی سازی تولیدات داخلی همه و همه موضوعاتی است که امسال پس از دیدار رهبر معظم انقلاب از دستاوردهای صنعت خودروسازی وجهه پررنگ تری به خود گرفته است.
پس از تاکید ایشان بر افزایش تدریجی کیفیت تولیدات داخلی و بیان دیدگاهشان در خصوص واردات خودرو و به موازات آن تصویب یک فوریت افزایش تعرفه واردات خودروی سواری از ۷۰ به ۹۰ درصد دیدگاه های مختلفی در صنعت خودروسازی مطرح شد.
سیلی از پیشنهادات و راه کارهای توسعه کیفی مطرح شد، گویا خودروسازان که به کاهش تعرفه بسیار معترض بودند، جانی دیگر یافتند و عموم صنعتگران این عرصه خوشحال از تصمیم مجلسی ها شدند.
اما در این بین سوالاتی مطرح می شود که پاسخ آنها کمی مبهم است! آیا صنعت خودرو و صنایع وابسته تاکنون به فکر کیفی سازی تولیدات داخلی نبوده که پس از تقویت مانع تعرفه ای این چنین به ارائه برنامه می پردازند؟ آیا افزایش تعرفه واردات خودرویی که چند سالی است تغییر نکرده می تواند عاملی برای افزایش کیفیت محصولات داخلی باشد؟ نگاهی که در این صنعت که در سالهای پس از انقلاب بوده نگاهی بلند مدت برای حرکت به سوی خودروساز شدن بوده یا این که با توجه به حمایت های دولتی این صنعت با خیال راحت و بدون توجه جدی به رقابت جهانی کار خود را کرده است؟
شاید نکته اصلی همین جا باشد، نمی توان منکر ارتقای سطح کیفی محصولات داخلی از ابتدای انقلاب تا کنون شد، ولی چیزی که مسلم است این است که صنعت گران ما با توجه به حمایت هایی که وجود داشته مسیر توسعه خود را به صورت لاک پشتی طی کرده اند چرا که انحصار به دنبال خود بی انگیزگی دراین حوزه را نیز در پی داشته است.
البته شاید بتوان از تحولات اخیر تعرفه ای به عنوان یک اتفاق مثبت برای صنعتگران داخلی و به خصوص اهالی جاده مخصوص یاد کرد که می تواند انگیزه آنها را نیز تا حدود زیادی افزایش دهد اما چیزی که مسلم است انقلابی در حوزه کیفی صنعت خودرو اتفاق نخواهد افتاد مگر این که زنجیره قطعه سازی ما بتواند کیفیت قطعات تولیدی خود را افزایش دهد و این مساله همواره بزرگترین چالش صنعت خودروسازی ما بوده است.
نکته ای که منطقی ـ مدیرعامل سابق ایران خودرو ـ نیز در اواخر حضور خود در این شرکت به آن انتقاد زیادی داشت و معتقد بود رشد صنعت قطعه سازی ما به موازات خودروسازی نبوده است؛ چرا که ۸۶ درصد ارزش خودرو به قطعات آن و ۱۴ درصد بقیه به انجام کارهای جانبی خودرو از جمله مونتاژ بدنه، رنگ اولیه و نهایی و مونتاژ نهایی مربوط می شود.
هم اکنون حدود دو هزار قطعه ساز کوچک و بزرگ در کشور قطعات مختلف خودروهای داخلی را تولید می کنند و به جرات می توان گفت که کمتر از ۱۰۰ قطعه ساز داخلی عمده نیاز خودروسازان را تامین می کنند.
جالب این جاست که از همین تعداد نیز محدود قطعه سازانی هستند که هزینه ای محدود برای تحقیق و توسعه در واحد های خود به کار می گیرند و با چنین رویه ای افزایش کیفیت تنها به یک شعار آن هم برای کوتاه مدت بدل می شود.
شاید بتوان گفت اگر مدیران صنعتی به سرمایه گذاری که در این میان انجام می دهند، به چشم هزینه و آن هم هزینه غیر قابل برگشت نگاه نمی کردند، هم اکنون صنعت خودرو وضعیت به مراتب بهتری از حال حاضر داشت. اکنون خودروسازانی که آینده ای برای خود در این صنعت متصور هستند، از هزینه ای که برای روزآمد کردن خود انجام می دهند، به چشم سرمایه گذاری بلندمدت و آن هم از نوع برگشت پذیر نگاه می کنند.
البته شاید همه این انتقادها به قطعه سازان وارد نباشد چرا که فضای کسب و کار در کشور و نوع تعاملاتی که بین آنها و خودروسازان به وجود آمده با توجه به این که سر وقت رسیدن قطعه برای خط تولید(با هر هزینه ای)، قطعه سازان را به وضع کنونی سوق داده است.
نتیجه چنین امری نیز همین است که رضایت مشتری در جامعه بر خلاف آمار منتشره از سوی خودروسازان پیش می رود، بنابراین آنچه که در حال حاضر نیاز برای ارتقای صنعت خودروسازی است سرمایه گذاری های بیشتر در حوزه قطعه سازی است و این امر نیز میسر نخواهد شد مگر این که تولید با دیدگاه رقابتی و برای مقاصد بلندمدت و با فرض نبود حمایت های تعرفه ای صورت گیرد.
با این وجود شاید بتوان امسال را سال همت و کارمضاعف برای قطعه سازان نامید تا بتوانیم به آینده روشن برای این صنعت در آن سوی مرزها امیدی داشت.