شرکت‌های شبه دولتی سهام خودروسازان را می‌خرند

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی «عصر خودرو» به نقل از ایسنا، هادی بیدختی ـ مدیرعامل شرکت کارگزاری عمران فارس ـ درباره واگذاری ایران خودرو و سایپا و خریداران احتمالی سهام این دو شرکت بزرگ خودرویی گفت: «خریدار سهام شرکت های ایران خودرو و سایپا باید شخص یا شرکت هایی باشند که با صنعت خودرو و آشنایی داشته و فعالیت آن ها مربوط به تولید خودرو باشد.»
سازمان خصوصی سازی به دنبال این نباشد که یک ریال بیشتر بفروشد
وی افزود: «بهترین کاری که سازمان خصوصی سازی می تواند انجام دهد این است که به سراغ افرادی برود که توانایی اداره صنعت خودرو را دارند و دنبال این نباشد که این دو شرکت را با یک ریال بیشتر واگذار کند؛ لذا امیدواریم کسی که سهام ایران خودرو و سایپا را خریداری می کند با این صنعت آشنا بوده و برای آن برنامه داشته باشد.»
وی با بیان این که مالک این دو شرکت نباید به عنوان دلالی به صنعت نگاه کنند، ادامه داد: «هرچقدر فرد یا افرادی که سهام ایران خودرو و سایپا را خریداری می کنند برنامه بهتری برای شرکت داشته باشند، مسلما وضعیت این شرکت ها بهتر می شود.»
لزوم حمایت دولت از خودرویی ها
این فعال بازار سرمایه به لزوم حمایت دولت از صنایع خودرویی تاکید و عنوان کرد: «تاکنون وزارت صنایع و معادن و سازمان گسترش حمایت های مناسبی از صنعت خودرو داشته است ولی نکته مهم این است که آیا پس از واگذاری نیز همچنان حمایت ها برقرار خواهد بود؟ یا این که دولت این صنعت را رها کرده و می گوید هر اتفاقی برای آن بیافتد دیگر مهم نیست.»
بیدختی از گروه بهمن، گروه سایپا و شرکت های وابسته به سپاه به عنوان خریداران احتمالی ایران خودرو و سایپا نام برد و خاطر نشان کرد: «اگر نهادهای نزدیک به دولت سهام این دو شرکت را خریداری کنند وضعیت شرکت بهتر می شود زیرا ارتباط با دولت ممکن است حمایت دولت را به دنبال داشته باشد.»
معاون سابق عملیات و نظارت سازمان بورس در ادامه تصریح کرد: «آشنایی با صنعت، ارتباط بیشتر با دولت، منابع بهتر و وجود برنامه برای شرکت از ویژگی های تک تک شرکت هایی است که احتمال وارد شدن آن ها به رقابت وجود دارد که اگر خریدار اصلی تمام چهار ویژگی را دارا باشد ایده آل است.»
احتمال خریداری سهم توسط شرکت های شبه دولتی
این کارگزار بورس به احتمال خریداری سهام ایران خودرو و سایپا توسط شرکت های شبه دولتی اشاره و اظهار کرد: «به دلیل ابهاماتی که در تصمیم گیری ها وجود دارد ممکن است شرکت های شبه دولتی اقدام به خریداری سهام خودرویی ها کنند ولی بخش خصوصی توانمند که ارتباطات خوبی داشته باشد نیز می تواند در خریداری این سهم شرکت کند ولی به دلایل متفاوت از جمله سابقه قبلی در واگذاری ها، احتمال ورود بخش خصوصی، ضعیف است.»
با فروش رنا معادله به هم ریخت
بیدختی در مورد میزان واگذاری سهام ایران خودرو و سایپا گفت: «بهتر بود که سهام ایران خودرو و سایپا با سهام سرمایه گذاری رنا عرضه می شد زیرا اگر سهام این شرکت مجموعا واگذار می شد، خریدار می دانست که اداره کننده است ولی با فروش رنا معادله به هم ریخته است یعنی کسی که سهام ایران خودرو را خریداری می کند مجبور است نیم نگاهی هم به سایپا داشته باشد زیرا درصدی از سهام ایران خودرو در دست رناست و رنا نیز توسط سایپا خریداری شده است.»
وی اضافه کرد: «لذا بهتر بود که سازمان خصوصی سازی به جای فروش سهام رنا به صورت یکجا، سهم ایران خودرو در رنا را با سهم دولت در این شرکت و نیز سهم سایپا در رنا را با سهم دولت در سایپا به صورت جداگانه واگذار می کرد در این صورت رنا پوسته ای می شد که سهام اندکی داشت؛ همچنین ۹ درصد سایپا نصیب خریدار می شد و خریدار می دانست که در صورت خرید ۳۸ درصدی سهم ایران خودرو یا سایپا می تواند سه عضو هیات مدیره را انتخاب کرده و اداره شرکت را بر عهده بگیرد.»
بوی ادغام می آید
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه با خریداری رنا توسط سایپا، ادغام دو خودروساز بزرگ در کشور مطرح می شود، اضافه کرد: «اگر خرید رنا توسط سرمایه گذاری سایپا با برنامه ریزی بوده باشد، در نتیجه کسی که سهم ایران خودرو و سایپا را خریداری می کند در رنا هم سهم دارد، لذا عملا صنعت خودرو یکپارچه می شود.»
بیدختی عنوان کرد: «با این حال نمی توان پیش بینی کرد این معامله هماهنگ شده بوده است یا نه زیرا اگر هماهنگ شده باشد یعنی بوی ادغام دو خودروساز بزرگ کشور می آید ولی اگر هماهنگ نشده باشد یعنی کسی که این سهم راخریداری می کند گرفتار می شود.»
مشاور اسبق سازمان بورس در ادامه اضافه کرد: «کسی که ۱۸ درصد سهام ایران خودرو و سایپا را خریداری می کند با ۹ درصد سهم رنا عملا مدیریت ایران خودرو و سایپا را در دست می گیرد لذا باقی مانده سهم ایران خودرو و سایپا که قرار است واگذار شود باید به همان خریدار واگذار شود زیرا آن تعداد سهم به درد کسی نمی خورد در نتیجه عملا ادغام اتفاق افتاده است.»
وی یادآور شد: «البته بی معنی است که خودرویی ها خودشان را خریداری کنند لذا ممکن است شرکت هایی که سهامدار ایران خودرو و سایپا هستند مانند گروه بهمن، سرمایه گذاری ملی یا تامین اجتماعی وارد عرصه رقابت شوند.»
اگر افراد ناآشنا خریداری کنند، صف فروش می شود
بیدختی در مورد شرایط بازار بعد از واگذاری ایران خودرو و سایپا گفت: «در صورتی که افراد غیر مرتبط با صنعت خودرو، غیر مرتبط با دولت، غیر سیاسی و بخش خصوصی که ازهر نظر تحت فشار است سهام ایران خودرو و سایپا را خریداری کنند، از فردای واگذاری باید صف فروش این شرکت را شاهد باشیم ولی اگر خریدار شرایط مطلوبی داشته باشد قطعا واگذاری این دو شرکت اثر مثبتی در بازار دارد.»
وی در مورد زمان عرضه سهام شرکت های خودرویی عنوان کرد: «اگر خصوصی سازی حداقل یک مشتری در کیسه خود داشته باشد یعنی زمان عرضه سهام مناسب است. در غیر این صورت مانند سهام حفاری شمال بدون مشتری می ماند لذا اگر چند مشتری برای خریداری سهم وجود داشته باشد قیمت واقعی تر می شود در غیر این صورت اگر یک مشتری باشد مجبورند سهم را به همان یک نفر واگذار کنند.»
وی به مطرح بودن سرمایه گذاران خارجی برای خریداری سهام ایران خودرو و سایپا اشاره کرد و گفت: «درمورد سرمایه گذاران خارجی این نکته مهم است که سرمایه گذاران خارجی با چه سیاست و دیدی قصد دارند وارد شوند.»
وی در مورد قیمت سهم توضیح داد: «قیمت سهم به برنامه خریدار برای شرکت بستگی دارد البته ممکن است خریدار مانند معامله فولاد خوزستان تحریک شود و قیمت بی رویه افزایش یابد.»
وی به معامله سرمایه گذاری رنا و عدم رقابت برای خریداری این سهام اشاره کرد و گفت: «معامله رنا به بازار علامت داد زیرا برای سهام بلوکی این شرکت رقابتی نشد و تنها یک خریدار وارد شد لذا چون رقابتی روی این سهم صورت نگرفت ممکن است روی سهام ایران خودرو و سایپا نیز صورت نگیرد.»
بیدختی با تاکید بر این که کسی که قصد خرید سهام ایران خودرو و سایپا را دارد باید حواسش جمع بوده و کاملا هماهنگ باشد ادامه داد: «ممکن است با خریداری رنا توسط سرمایه گذاری سایپا، روی سهام سایپا رقابت صورت گیرد ولی در مجموع به نظر می رسد که دست برای رقابت زیاد باز نباشد.»