ادغام تنها راه برون‌رفت از شرایط فعلی است

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی «عصر خودرو» به نقل از ایسنا صنعت تولید قطعات خودرو از حدود۲۰ سال پیش در ایران شکل گرفت و در یک دهه اخیر به ویژه چهار پنج ساله گذشته پیشرفت های قابل توجهی در کمیت و کیفیت قطعات تولیدی داخلی رخ داده است؛ با این حال هنوز صنعت قطعه ایران با بازارهای جهانی فاصله دارد.
بازار در تسخیر قطعات خارجی
کارشناسان معتقدند که سطح فن آوری، نداشتن شرکای معتبر خارجی و از همه مهمتر بالا بودن قیمت تمام شده و در نتیجه قیمت بالای فروش قطعات داخلی از جمله مهمترین دلایل عدم رقابت پذیری تولیدکنندگان داخلی در بازارهای جهانی بوده است. گذشته از بازارهای جهانی، دقیقا به دلایل مشابهی همچون بالا بودن قیمت تمام شده و فروش تولیدات داخلی، قطعات وارداتی به خصوص چینی بخش اعظم بازار داخلی را به تسخیر خود درآورده اند. در این میان صنعتگران معتقدند ادغام قطعه سازان یکی از راهکارهای اصلی بهبود این شرایط است.
ادغام و کاهش هزینه های تولید
طبیعی است که با ادغام دو واحد تولیدی، هزینه های سربار و جاری تولید کاهش یافته و به تبع آن قیمت تمام شده محصولات نیز کمتر می شود. از آن سو ادغام دو واحد تولیدی موجب افزایش تیراژ قطعات تولیدی شده و همین مساله نیز به کاهش قیمت تمام شده تولید منجر می شود.
فرهاد به نیا – عضو هیات مدیره شورای تعالی صنعت قطعه سازی – در این زمینه می گوید: “در تمام جهان، قطعه سازان کوچک با یکدیگر ادغام شده و یک شرکت بزرگ را تشکیل می دهند.”
درواقع در صورت ادغام قطعه سازان، هزینه های تولید مانند قیمت خرید مواد اولیه و قیمت تمام شده محصولات کاهش می یابد، تیراژ تولید افزایش یافته و به همان نسبت، هزینه تمام شده محصولات نیز کمتر می شود.
ادغام و افزایش کیفیت تولیدات
گذشته از کاهش هزینه های تولید قطعات، افزایش سطح فن آوری و کیفیت قطعات تولیدی نیز از مزایای دیگری است که ادغام قطعه سازان به دنبال دارد. درواقع یکی از موانع حضور قطعه سازان داخلی در بازارهای جهانی و همچنین ناتوانی تولیدکنندگان داخلی از حفظ سهم خود در بازار داخلی در رقابت با قطعات وارداتی، سطح کیفی قطعات داخلی است که با ادغام قطعه سازان این نقیصه نیز برطرف خواهد شد.
محسن رزم خواه – عضو هیات مدیره انجمن سازندگان قطعات و مجموعه های خودرو – می گوید: “صنعت قطعه سازی برای ارتقای خود در بازارهای داخلی و حضور در بازارهای خارجی نیاز به ارتقای کیفی محصولات دارد. برای این منظور باید سرمایه گذاری کلانی در بخش های تحقیق و توسعه و واحدهای R&D (تحقیق و توسعه) تولید کنندگان قطعات صورت گیرد که این مساله نیازمند ادغام واحدهای کوچکتر قطعه ساز و ایجاد واحدهای بزرگتر است.” در این صورت است که واحدها می توانند محصولات با کیفیت تری تولید کرده و در بازارهای بین المللی رقابت کنند.
مشکلات فرهنگی و خودمحوری تولیدکنندگان

با وجود تمام محاسن یاد شده برای ادغام قطعه سازان، با این حال موانع مختلفی در این زمینه وجود دارد. موانعی که طرح ادغام قطعه سازان را در نظر برخی از آنان غیرممکن کرده است.
“در شرایط فعلی ادغام قطعه سازان و ایجاد قطعه ساز ان رده یک عملی نیست”.
این سخن ایرج یزدان بخش ـ از پیشکسوتان صنعت قطعه ـ است که به صراحت چنین طرحی را غیرممکن می داند: “حدود پنج سال پیش نیز سازه گستر طرحی را برای کمک به ایجاد وحدت رویه در هماهنگی قطعه سازان اجرا کرد که موفقیت آمیز نبود.”
این قطعه ساز معتقد است که برای ادغام قطعه سازان ابتدا باید در جهت افزایش اعتماد بین آ نان تلاش شود، زیرا روش ها، اخلاق ها و خودمحوری ها در بحث ادغام بسیار پررنگ شده و عملا این کار را غیرممکن می کند.
ادغام، فرهنگ سازی و اصلاح نگرش ها
در این شرایط یزدان بخش تنها کسی نیست که مشکلات فرهنگی را از موانع اصلی ادغام قطعه سازان می داند؛ به گونه ای که ساسان قربانی ـ کارشناس صنعت خودرو و قطعه سازی ـ نیز در این زمینه می گوید: ” ادغام قطعه سازان نیازمند فرهنگ سازی و اصلاح نگرش های موجود است”.
به گفته وی در شرایط فعلی نگرش انجام کارگروهی و مشترک برای کسب سود بیشتر در بین تولیدکنندگان وجود نداشته و در واقع افراد ترجیح می دهند سود کمتری کسب کنند، اما در فعالیت اقتصادی با کسی مشارکت نکنند.
وی تاکید می کند که برای اصلاح این نگرش سازمان ها، نهادها و رسانه ها باید تلاش کرده و مزایا و منافع ادغام و انجام فعالیت های اقتصادی به صورت گروهی را بیان کنند.
تغییر نگاه خودروسازان و ایجاد راهکارهای حقوقی
اما گذشته از موانع فرهنگی که بر سر راه ادغام قطعه سازان وجود دارد، راهکارهای حقوقی تجمیع و ادغام قطعه سازان نیز از دیگر موانع موجود در این زمینه است.
محمدرضا نجفی منش – دبیر انجمن سازندگان قطعات و مجموعه های خودرو – در این باره می گوید: ” در خصوص ادغام قطعه سازان مشکلاتی وجود دارد که قوانین مربوط به شرکت های هلدینگ و عدم وجود قوانین حمایتی در این زمینه از جمله آن هاست”.
به گفته این قطعه ساز، دولت باید راهکارهای حقوقی ادغام را به روشنی بیان کند تا تولیدکنندگان اطمینان لازم را برای ورود به بحث ادغام بیان کنند.
در این میان نجفی منش به نوع نگرش خودروسازان به این موضوع نیز اشاره کرده و تصریح می کند: ” خودروسازان معتقدند تامین هر قطعه باید از طریق چند منبع قطعه ساز صورت گیرد که برای زمینه سازی ایجاد ادغام، این نگرش نیز باید اصلاح شود”.
ادغام تنها راه برون رفت از شرایط فعلی
به هر حال با توجه به مطالب یاد شده و همچنین با در نظر گرفتن مختصات و شرایط بازارهای داخلی و خارجی، ادغام قطعه سازان امری لازم به نظر می رسد. همانگونه که به نیا می گوید: ” ادغام قطعه سازان تنها راه برون رفت از شرایط فعلی است”.