بازار خودرو بعد از هدفمند شدن یارانه ها

این افزایش قیمت به کابوس صنعت و به تبع آن خودروسازی تبدیل شده و صنعت گران نیز با وجود اینکه چاره ای جز اجرای هدفمند کردن یارانه ها نمی بینند، نمی توانند نگرانی خود را از اجرای این طرح پنهان کنند.
دبیر پیشین انجمن خودروسازان، اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها را در افزایش قیمت و کاهش تقاضای خودرو مؤثر دانسته و می گوید هدفمند کردن یارانه ها و افزایش قیمت انرژی، موجب افزایش هزینه نگهداری خودرو و در نهایت افت تقاضای خرید خودرو در بازار می شود.
میرخانی رشتی تأثیر طرح هدفمند کردن یارانه ها را بر افزایش قیمت خودرو، حدود ۱۵ درصد درصد ذکر می کند و معتقد است بخش مهمی از افزایش قیمت خودرو، صرفاً به دلیل افزایش قیمت انرژی نخواهد بود بلکه به دلیل تأثیر قیمت انرژی بر قیمت تمام شده قطعات خودرو و افزایش سایر هزینه های مرتبط در این بخش است.به عقیده وی کاهش قدرت خرید مردم و افزایش قیمت خودرو دو عامل کاهش تقاضای خودرو است و اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها موجب افزایش هزینه مصرفی خانوارها ودر نتیجه کاهش توان خرید و تقاضای خودرو می شود، از جهتی دیگر نیز افزایش قیمت خودرو، خود به تنهایی از عوامل مؤثر در کاهش تقاضا است.
هدفمند کردن یارانه ها، با شوک به تولید همراه است و گرانی محصولی صنعتی مانند خودرو نیز در نتیجه این شوک، اجتناب ناپذیر، الیاس نادران نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی در این باره می گوید: چنین اتفاقاتی که اصلاح ساختارهای اقتصادی و اجتماعی کشور را به دنبال دارد در کوتاه مدت آثار رکودی بر صنعت کشور به خصوص صنعت خودروسازی خواهد گذاشت .اما وی معتقد است اجرای صحیح طرح هدفمند کردن یارانه ها با شکوفایی صنعت و به خصوص صنعت خودروسازی که با منابع سوخت و انرژی کشور همراه است و می تواند موجب افزایش رقابت های منطقه ای و جهانی شود.
قلعه بانی رییس پیشین سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران نیز در این باره با نادران هم عقیده است. وی چندی قبل از برکناریش در این باره گفته بود: طرح هدفمند کردن یارانه ها صنعت خودروسازی کشور را متاثر خواهد کرد، چرا که با افزایش قیمت انرژی ، آب و برق و دیگر موارد قیمت تولیدات شرکتهای قطعه ساز و خودروسازی نیز افزایش یافته و در نتیجه تقاضا برای خرید خودرو کاهش می یابد. بنابراین بایستی خودروسازان تلاش کنند خودروهای دوگانه سوز با مصرف سوخت کمتر تولید کنند تا با کاهش تقاضا مواجه نشوند .به عقیده قلعه بانی این گونه اقدامات ، تحول در صنعت خودرو به دنبال دارد و زمنیه ساز اقتصادی تر شدن تولیدات ، بکارگیری تکنولوژی های برتر در بخش قوای محرکه و موتور و در نتیجه تحقیقات جهت طراحی و تولید خودروهایی با سوخت کمتر در کشور خواهد شد .
اما آنچه مسلم است با هدفمند شدن یارانه‏های پرداختی از سوی دولت، قیمت‏ها واقعی و هزینه مصرف کالاهای انرژی بر چند برابر می‏شود و هر چند دولت برنامه دارد ما‏به‏التفاوت واقعی شدن قیمت‏ها را به اقشار آسیب پذیر بپردازد، اما مطمئنا اجرای این طرح آثار تورمی خود را خواهد داشت.همچنین نباید از یاد برد که هدفمند شدن یارانه‏های پرداختی از سوی دولت از جهاتی دیگر نیز بر صنعت خودرو سازی تاثیر خواهد داشت و آن خودرویی است که تا دیروز از بنزین یارانه ای لیتری ۱۰۰ تومان استفاده می کرد اما اکنون بنزین آزاد ۴۰۰ تومانی در باک آن ریخته می شود .
به گفته کارشناس ، بازه زمانی طبیعی برای تاثیرپذیری بازار خودرو ایران از حذف سهمیه بنزین خودروهای پرمصرف ، سه تا شش ماه است، اما تاثیر روانی آن بسیار زودتر دامان بازار را خواهد گرفت.اگر نگاهی به وضعیت بازار خودرو پس از سهمیه بندی دو سال پیش بنزین بیندازیم خواهیم دید به فاصله اندکی، خودروهای پرمصرف با افت تقاضا روبه رو و خودرو های کم مصرف رشد تقاضا و افزایش قیمت را تجربه کردند.
بر همین اساس قابل پیش بینی است که در صورت حذف یارانه بنزین و به طور منطقی می توانیم شاهد کاهش تقاضا و در نتیجه کاهش قیمت(به دلایلی در کشور ما اتفاق نمی افتد) خودروهایی مانند پژوپارس، ۴۰۵، سمند و افزایش تقاضا و قیمت(در کشور ما بیش از حد انتظار اتفاق می افتد) خودروهایی از قبیل پژو۲۰۶، پراید ، ریو ،تندر ۹۰و حتی خودروهای کوچکی مثل ماتیز و ام وی ام باشیم ،در ضمن ایجاد اختلاف قیمت فاحش میان خودروهای بنزینی و مدل دوگانه سوز آنها یکی دیگر از اتفاقاتی است که باید به انتظار آن بنشینیم.البته در این شرایط شاید برخی مشتریان در صورت حذف یا کاهش سهمیه بنزین، از خرید خودرو منصرف یا حتی خودرو شخصی شان را به هوای استفاده از ناوگان حمل و نقل عمومی بفروشند، اما به طور قطع بعدها و در صورت توسعه نیافتن این ناوگان، پشیمان شده و باز هم سراغ بازار خودرو خواهند آمد.
مهدی اسدی